Rynek 50 plus

Mniszek lekarski

 Mniszek lekarski dmuchawcem zwany/ na wiosnę pięknie złotem się mieni lecz mimo, że jest powszechnie znany/ to mało kto go zbiera  i ceni
Mniszek lekarski – Taraxacum officinale Wiggers, zwany również pospolitym, jest trwałą rośliną wykorzystywaną w medycynie ludowej różnych narodów świata. Roślina ta służy ludziom na wiosnę  swoim pięknym słonecznym blaskiem.

Powszechnie znane  ludowe nazwy mniszka, to: dmuchawiec, męska stałość, mlecz, wole oczy i itp.

Ojczyzną mniszka jest prawdopodobnie Europa Środkowa – stąd rozprzestrzenił się początkowo na Azję, następnie na Amerykę Północną, później zaś nawet na niektóre kraje półkuli południowej.

W naszej strefie klimatycznej spotyka się go dosłownie wszędzie: na łąkach, nieużytkach, ogrodach i miejskich trawnikach. Soczysta zieleń wiosennej trawy upstrzona jaskrawą żółcią mniszka jest dla człowieka jednym z pierwszych sygnałów, że wiosna już w rozkwicie. Mniszek jest tą jedną z pierwszych roślin, z którą styka się dziecko i którą potrafi bezbłędnie rozróżnić. Trudno wyobrazić sobie polski krajobraz, zwłaszcza nizinny, bez tej bezpretensjonalnej, miłej dla oczu rośliny. Faktem zaś jest, że  ta wieloletnia dziko rosnąca roślina z rodziny złożonych, tępiona jest przez wielu rolników i działkowców jako bezużyteczny, uciążliwy chwast, który kwitnie od kwietnia do sierpnia. Po przekwitnięciu na roślinie powstają owocki, opatrzone puchem, tworzące puszystą kulę „męską stałość’. Po zdmuchnięciu owocki ulatują, a na łodydze pozostaje naga głowa, otoczona wieńcem uschłych listków, przypominająca ogoloną głowę mnicha. Stąd nazwa „mniszek”.

Mniszek wczesną wiosną wytwarza rozetę liści odziomkowych, długich, bezogonkowych, które wyrastają z walcowatego mięsistego korzenia Na obłej, do 30 cm wysokiej, wewnątrz pustej łodyżce, tzw.  pędzie kwiatonośnym, tworzą się jaskrawożółte, języczkowe kwiaty, zebrane w duże koszyczki  kwiatowe. Roślina ma mlecznobiały, mięsisty korzeń, zewnątrz czerwonobrunatny, wewnątrz biały. W całej roślinie znajduje się biały, gorzki, piekący sok. Skaleczona, w którymkolwiek miejscu roślina wytwarza od razu  sok, od którego ręce wkrótce brunatnieją. Nie wolno zabrudzoną ręką dotykać oczu, gdyż  sok spowoduje ich pieczenie.

Surowcem leczniczym są wszystkie części mniszka: kwiaty, liście, korzeń. Wytwarza się z niego takie  preparaty,  jak: sok ze świeżego ziela, odwar z korzenia, napój ze świeżych liści oraz syrop z świeżo rozwiniętych kwiatów.  Z młodych, wiosennych liści mniszka (nim zacznie kwitnąć) można robić sałatki. Jest to dobrze znana i lubiana potrawa we Francji i w Niemczech.

Mniszek lekarski zawiera m.in. garbniki, żywice, śluzy i cholinę  oraz znaczne ilości vit. C. Ma działanie żółciopędne, przeczyszczające, pomaga w zaburzeniach trawienia oraz wzmacnia układ odpornościowy.

Zanim na łąkach i przydomowych skwerach pojawi się cudowna lecznicza roślina, warto już wcześniej przygotować się na jej przybycie.



Tekst, zdj.: Zofia Górska

Fragment wiersza „Mniszek” pochodzi z Internetu: strona poetyckie-zacisze.pl

Zdjęcie akwareli  „Dmuchawce” autorstwa Jolanty Tondys , autorska wystawa malarstwa w Łodzi.

 

 

 

 


 


Dołącz do dyskusji - napisz komentarz

Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi.
Obraźliwe komentarze są blokowane wraz z ich autorami.

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Dodaj pierwszy komentarz i bądź motorem nowej dyskusji. Zachęcamy do tego.