Rynek 50 plus

Żydzi – wojenne losy

Historia Żydów na ziemiach polskich liczy sobie ponad 1000 lat od czasu pojawienia się pierwszych kupców, wychodźców i osadników żydowskich po dzień dzisiejszy
Były w niej długie okresy religijnej tolerancji ze strony państwa polskiego i pomyślnej koniunktury dla polskiej wspólnoty żydowskiej, ale również niemal całkowita eksterminacja / Holokaust/ dokonana na ziemiach polskich przez nazistowskie państwo niemieckie podczas okupacji.

       I o ile bardzo dawne wydarzenia  to już tylko dokumenty, wszelkie przekazy  będące zakresem badań historyków, tak jeśli chodzi o wydarzenia sprzed kilkudziesięciu lat, a szczególnie okres II Wojny Światowej to żyją jeszcze świadkowie, którzy pamiętają  bardzo wiele z dramatów wojny, w tym także związanych z prześladowaniami ludności żydowskiej...

             Tematem spotkania w dniu 6 czerwca 2018 r. Fundacji Cultura Memoriae, które tradycyjnie już odbyło się w siedzibie Stowarzyszenia mali bracia Ubogich były właśnie wspomnienia tych, którzy w czasie wojny byli jeszcze dziećmi albo nastolatkami i na własne oczy widzieli sytuacje bądź heroiczne ze strony polskich rodzin, które bez względu na grożącą śmierć za przechowywanie Żydów decydowali się pomóc im jak i tych, którzy dla drobnych nawet korzyści denuncjowali i wydawali Niemcom tych, z którymi kiedyś byli nawet dobrymi sąsiadami...

                     Mimo, że od zakończenia wojny mija 73 lata to co zapisało się w pamięci - strach, trauma i obrazy okrucieństwa nie ulegają ani zapomnieniu ani przedawnieniu...

                Żydówka uciekająca polem z malutkim dzieckiem przytulonym do piersi, która pada na ziemię zabita celnymi strzałami niemieckiego zwyrodnialca,  palenie świętych ksiąg żydowskich, by w tym czasie  pod groźbą karabinu ubranym specjalnie w chałaty Żydom kazać skakać przez ogień, małe żydowskie dziecko, głodne, i obdarte śpiewając proszące: „Ja chcę chleba, ja nie chcę iść do nieba”, szewc, któremu zmarła żona i został sam z 5-giem dzieci,  przyzwoity cichy człowiek zabity bez żadnego powodu...

               We wspomnieniach tych wracały także i okrucieństwa spotykające ludność polską, walki w czasie Powstania Warszawskiego, panujący głód i dramaty ludzi, którzy tracili bliskich.

               W wyniku Holokaustu zginęło około 90% polskich Żydów. Wielu walczyło i zginęło jako oficerowie i żołnierze  Wojska Polskiego w kampanii 1939 roku  i w innych bitwach m.in. Monte Cassino czy Katyniu.  Po wojnie wielu z tych którzy przeżyli  zdecydowało się  na emigrację do nowo powstałego państwa Izrael, USA, Ameryki Południowej. Kolejne wyjazdy to lata 1967-1968 w wyniku inspirowanej przez PZPR antysemickiej kampanii.

             Ukazały się ostatnio książki : „Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski” pod redakcją Barbary Engelking i Jana Grabowskiego oraz   Ewy Kurek „ Polacy i Żydzi. Problemy z historią”.
                 
Ewa Radomska

Spotkanie z cyklu "Mieliśmy po 16 lat"  pt.: "Ratowanie Żydów pod okupacją niemiecką" odbyło się w ramach projektu realizowanego przez Fundację Cultura Memoriae i Stowarzyszenie mali bracia Ubogich, współfinansowanego przez Urząd m.st. Warszawy. Projekt będzie realizowany do końca 2018 roku, przy współpracy ze Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Warszawa.


Dołącz do dyskusji - napisz komentarz

Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi.
Obraźliwe komentarze są blokowane wraz z ich autorami.

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Dodaj pierwszy komentarz i bądź motorem nowej dyskusji. Zachęcamy do tego.