Odkłamujemy stereotypy opisujące dojrzałe kobiety, zmieniamy wizerunek kobiety 50 plus, propagujemy aktywny styl życia dojrzałych kobiet.

Z Hanna Nowakowską, prezeską Fundacji na Rzecz Kobiet JA KOBIETA rozmawiamy o aktywnych kobietach po 50 w Polsce i działaniach Fundacji mających na celu tworzenie miejsc pracy dla kobiet.

Proszę powiedzieć w jaki sposób Fundacja JA KOBIETA znalazła sposób na tworzenie miejsc pracy? Podobno pracowników szukacie nawet na targach pracy.

Hanna Nowakowska: Nie potrzebujemy przeprowadzać kosztownych badań, aby wiedzieć o istnieniu dyskryminacji ze względu na wiek w Polsce. Nasze koleżanki, rówieśniczki w całym kraju doświadczają jej każdego dnia. Zgodnie z misją statutową Fundacji JA KOBIETA przeciwdziałamy wykluczeniu społecznemu w tym szczególnie kobiet i dyskryminacji ze względu na płeć i wiek, mamy pomysły na aktywizację kobiet w tym samych siebie i po prostu „wzięłyśmy sprawy w swoje ręce”. Skoro nikt nas nie chce na rynku pracy i nikt nie ma zamiaru nas zatrudnić same musiałyśmy zatroszczyć się o własne sprawy. Wszystkie mamy dzieci, prowadzimy domy, nie możemy czekać, że ktoś, kiedyś coś dla nas zrobi – opłata za czynsz, elektryczność, wydatki na jedzenie dla dziecka itd. nie będą czekały do tego momentu. Polki są przedsiębiorcze, potrafią ciężko pracować, walczyć jeśli trzeba, te cechy polskich kobiet odnajdziemy zarówno w historii naszego kraju, jak i czasach obecnych. Wiele z naszych koleżanek, które uznawane były przez otoczenie w Polsce za bierne, szare myszki po wyjeździe zagranicę rozwinęły skrzydła i tam dopiero znalazły szansę na realizację swoich marzeń i pasji. Fundacja tworzy miejsca pracy i daje kobietom pracę poprzez zatrudnienie w licznych projektach, które realizujemy. Nie czekamy, że pieniądze przyjdą do nas, piszemy projekty, walczymy o środki i skutecznie pozyskujemy fundusze z różnych źródeł. Fundacja JA KOBIETA jest już znaną w Europie organizacją pozarządową i składa się na to lata ciężkiej pracy wielu osób.
W każdym wdrażanym przez nas projekcie zatrudnione są kobiety, ważne są dla nas doświadczenie i chęć do pracy i np. wiek nie ma absolutnie znaczenia. Powiem nawet, że wbrew stereotypowemu postrzeganiu kobiet po 50 przez polskich pracodawców, jako mało wydajnych pracowników, bojących się zmian, odpornych na nowinki naukowe i techniczne - najlepiej współpracuje się nam z kobietami po 50 ! Czasami odkrywamy przed kobietami po 50 jakie nieprawdopodobne możliwości w nich są ukryte i pracowicie szlifujemy „nasze” brylanty.
Zapraszam na portal społecznościowy www.kobieta50plus.pl w dziale „Przebojowa” przedstawiamy wspaniałe Polki po 50.
Czasami potrzebnych pracowników rzeczywiście szukamy także na targach pracy, choć zazwyczaj nie uczestniczą w takich imprezach organizacje pozarządowe. Ostatnio szukałyśmy na targach pracy psychologów, tłumaczy i edytorów tekstu do autorskiego projektu „Save from oblivion/Odzyskać z niepamięci”. Na targach pracy w ciągu krótkiego czasu możemy zebrać oferty od zainteresowanych pracą osób i porozmawiać osobiście z nimi. Bardzo starannie dobieramy osoby do współpracy do każdego projektu czy przedsięwzięcia. A jeśli ktoś sprawdził się w jednym projekcie proponujemy mu pracę w kolejnym. Aktualnie szukamy odpowiedzialnych programistek/ów i 14 czerwca w Warszawie organizujemy spotkanie z pracodawcą.

Jakie są przejawy dyskryminacji kobiet po 50 na rynku pracy? Jakie czynniki Pani zadaniem ograniczają aktywność kobiet po 50 w Polsce?

Hanna Nowakowska: Polki są lepiej wykształcone od mężczyzn i wykazują większą aktywność w wieku dojrzałym, wśród dojrzałych wolontariuszy stanowią 80 % ! Główne przejawy dyskryminacji, w przypadku kobiet pracujących, to pozbawianie dostępu do szkoleń, blokowanie możliwości awansowania i nieuwzględnianie przy podwyżkach. W przypadku kobiet 50 plus starających się o pracę – najczęściej nie są one nawet dopuszczane do rozmów kwalifikacyjnych po „rozpoznaniu” przez pracodawcę daty urodzenia kandydatki.

Aktywność kobiet po 50 w Polsce ograniczają głównie uprzedzenia pracodawców, przepisy prawne„wypychające” osoby starsze na emeryturę. Polska ma najmłodszych emerytów w Europie. Warto zwrócić uwagę, ze to nie wiek, ale stan zdrowia jest decydujący dla pracodawców w Hiszpanii, czy Szwecji, gdzie zatrudnienie osób po 55 roku życia sięga 70%, a w Polsce 27%.

Uważam, że istnieją czynniki społeczno – środowiskowe o decydującym wpływie na jakość zdrowia kobiet po 50 i tym samym ich potencjał zawodowy i możliwości na rynku pracy. Istotne znaczenie mają w tym wypadku a/ charakter polityki zdrowotnej państwa, czyli wybrany system pozyskiwania środków na leczenie wraz z pakietem świadczeń zdrowotno-opiekuńczych i socjalnych dla tych osób oraz b/ mechanizmy gwarantujące dostępność do tych świadczeń, c/ system podatkowy. Czynników ograniczających aktywność kobiet po 50 jest bardzo wiele i tylko pozornie chodzi o rynek pracy - jest to coś na kształt systemu naczyń połączonych. Fundację JA KOBIETA zdumiewa, że niedostrzegane są przez naszych decydentów inne obszary, które wpływają na dyskryminację na rynku pracy, jak również na ograniczenia i bariery na które napotykają kobiety 50 plus w Polsce. Nie będę mówić o tych zależnościach od systemu podatkowego, systemu zdrowotnego. Istotne jest, że kobiety 50 plus nie poradzą sobie same ze wszystkim problemami. Wiemy, że w domach wielu naszych rówieśniczek rozgrywają się dramaty, ich serca są rozdarte, jeśli muszą dokonywać wyboru pomiędzy opieką nad starą, schorowaną mamą potrzebującą codziennej opieki i pracą zawodową. I to w sytuacji, kiedy jakość opieki nad starszymi kobietami znamy poprzez przykłady skandalicznych zachowań personelu w „domach opieki” w Radości, Łodzi, czy Szczecinie. Odchodzą więc nasze rówieśniczki na wcześniejsze emerytury, żeby opiekować się rodzicami lub wnukami, ale to temat na kolejną rozmowę.

A sprawy zdrowia… W tym wypadku sprawa dotyczy każdego mieszkańca/ki naszego kraju. Każdego dnia media podają braki w systemie ochrony zdrowia, na które od wielu lat nie znaleziono lekarstwa. Aby próbować pokazać zależność pomiędzy systemem zdrowia, a sytuacją kobiet zapytam: jak ma wydajnie pracować kobieta 50 plus i być aktywna na rynku pracy jeśli zdiagnozowano u niej, w ramach skryningu raka piersi w jednej z lepszych klinik w mieście nad Wisłą, stolicy państwa leżącego w centrum Europy, torbiel wielkości 20 mm i specjalista stwierdził, że biopsję wykona jeśli torbiel urośnie do 30 mm ... czy nasza rówieśniczka może wydajnie pracować czekając na datę kolejnej wizyty?  Według mojej oceny ogranicza się jej aktywność zawodową i uniemożliwia efektywną pracę.

W jaki sposób można zatem zwiększyć jakość życia i szanse kobiet 50 plus na znalezienie pracy w Polsce?

Hanna Nowakowska: Należy zacząć od kampanii świadomościowych. Warto przełamywać stereotypowe myślenie o dojrzałości, to także dotyczy ludzi młodych (oni często są pracodawcami), przygotowywać ich do „starości”, uczyć myślenia w kategoriach cyklu życia. Ważne jest promowanie aktywności fizycznej, zdrowego stylu życia w każdym wieku. Każdy będzie seniorem – warto uczyć tolerancji i zrozumienia dla ograniczeń jakie niesie z sobą starszy wiek. Promowanie „kultury młodości” jest bardzo szkodliwe społecznie, powoduje, ze wzrasta niechęć młodych ludzi do osób 50 plus. Kobiety po 50 traktowane są, jako te, które zajmują /odbierają stanowiska pracy młodym. Przykłady wielu państw w tym m.in. Finlandii, gdzie od wielu lat doskonale sprawdza się system zarządzania wiekiem wskazują, że jest to jeden z powielanych mitów.

Należy podkreślać, że nie ma możliwości przepracowania całego życia na jednym stanowisku. Ludzie starsi w tym także kobiety 50 plus muszą być przygotowanie do zmian i radzenia sobie na współczesnym rynku pracy.

Zwiększenie szans kobiet 50 plus na znalezienie pracy to m.in. wdrożenie programów zarządzania wiekiem w zakładach pracy, zwiększenie ilości dobrze zaprojektowanych szkoleń dla osób 50 plus finansowanych przez fundusze strukturalne Unii Europejskiej i budżet państwa. Szkolenia te muszą jednak wynikać z autentycznego zapotrzebowania rynku pracy i potrzeb pracodawców, a nie być wymyślone przez urzędników, czy firmy szkoleniowe, jak to się dzieje aktualnie.

Ważnym czynnikiem może być także zwiększenie możliwości uzyskania pomocy w postaci m.in. rehabilitacja leczniczej dzięki, której kobieta po 50 będzie miała świadomość, że może wrócić do pracy i nie jest z niej eliminowana przez pracodawcę z powodu swojego stanu zdrowia. Konieczny jest także rozwój usług opiekuńczych, który ułatwi kobietom opiekujących się starszymi rodzicami, godzenia pracy z życiem rodzinnym. Bowiem to na barki polskich kobiet po 50 spada najczęściej opieka nad starszymi rodzicami, w tym także często rodzicami męża.

Czy znane są jakieś konkretne przykłady działań mających na celu poprawę jakości życia kobiet po 50 oraz zwiększanie ich szans na rynku pracy?

Hanna Nowakowska: Przykładów jest oczywiście wiele krajowych i zagranicznych. Fundacja JA KOBIETA zrealizowała duży międzynarodowy projekt finansowany z funduszu Komisji Europejskiej Dyrekcji ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej i Równych Szans pt: „TraVEL AGEnet over 55s without frontiers / AGENCI PODRÓZY – 55 plus bez granic”, którego beneficjentami były osoby po 50 roku życia, w większości kobiety. W projekcie brało udział 10 partnerów. Projekt został uznany przez ekspertów Komisji Europejskiej za tzw. dobrą praktykę. Działania zapisane w projekcie umożliwiają, również kobietom 50+, znalezienie pracy oraz przekwalifikowanie się. Nadrzędnym celem projektu jest jednak, co warto podkreślić, promocja aktywnego starzenia się i usprawnienie mobilności osób starszych w całej Unii Europejskiej. Przeszkoleni Agenci Podróży (AP), tworząc międzynarodową sieć krajów zaangażowanych w turystykę, będą mogli korzystać z możliwości taniego podróżowania, dobrowolnego i darmowego uczestnictwa w zdobywaniu wiedzy oraz zwiększą swoje szanse na podniesienie statusu materialnego.

Idea projektu oparta została na wcześniejszych doświadczeniach uczestników w promocji aktywnego starzenia się i mobilności ludzi starszych, jak również na współpracy uczestników z partnerami projektu na polu międzykulturowej wymiany programów w Unii Europejskiej. Realizacja projektu w Polsce spowodowała, iż zwiększa się autentyczna mobilność osób starszych w tym kobiet 50 plus. Uczestniczki projektu odkryły zupełnie nowe obszary, którymi warto się zainteresować, zostały skutecznie zmotywowanie do nawiązywania międzynarodowych kontaktów oraz nabywania nowej wiedzy. Do współpracy Fundacja JA KOBIETA zapraszała także wolontariuszy chętnych do zdobywania wiedzy o programach realizowanych na rzecz osób starszych, kulturowej wymianie i nieodpłatnych, dobrowolnych aktywnościach organizowanych przez inne krajowe sieci. I co niezwykle istotne udział w projekcie „Agenci Podróży - 55 plus bez granic” wzmocnił samoocenę i poczucie własnej wartości jego uczestniczek, stworzyły zgraną grupę, w której nawiązały się przyjaźnie.

Innym projektem, który ma dla nas ogromne znaczenie jest projekt „Szkoła SuperBabci i SuperDziadka” realizowanym ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich 2011. W projekcie uczestniczą opiekunki i opiekunowie małych dzieci w tym oczywiście także Babcie i Dziadkowie. „Szkoła SuperBabci i SuperDziadka toznakomity pomysł, pobudza dyscyplinę, kreatywność. Następuje wymiana doświadczeń i w ten sposób ciągle się czegoś uczymy, nasza wiedza o wychowaniu dzieci może być unowocześniona. Kolejny plus to, że działamy w jakiejś grupie, wspólnocie co daje poczucie przynależności, ratuje przed samotnością no i wykazuje, że sprawy, które wydają się nam nie do "przeskoczenia" są prostsze i czujemy się mniej bezradni. Nam emerytkom pozwala na poczucie się potrzebnym, a nie tak zepchniętym już na boczny tor (że niby nadajemy się już tylko do uśpienia). Przebywanie z dziećmi, także młodymi mamami jest miłe i radosne, bo udziela nam się ich zapał i optymizm. I może najważniejsze - przebywanie z małymi dziećmi to czysta frajda, przy maluchach wytwarza się jakaś taka zdrowa, dobra energia”.

Na początku rozmowy wspomniała Pani o portalu www.kobieta50plus.pl czy to także jedno z „kobiecych działań”?

Stworzenie portalu społecznościowego www.kobieta50plus.pl to pomysł Fundacji i kilku dojrzałych kobiet. Odkłamujemy stereotypy opisujące dojrzałe kobiety, zmieniamy wizerunek kobiety 50 plus, propagujemy aktywny styl życia dojrzałych kobiet. Chcemy pokazywać wszystkie piękno i uroki życia przed i po pięćdziesiątce, nowe szanse pojawiające się wraz z dojrzałością. Prezentujemy naszym użytkownikom, że aktywny styl życia jest w zasięgu ręki każdego z nas.

Tu będą mają szansę spotykać się oczekiwania, zainteresowania, opinie internautek z ich potrzebami jako konsumentek/konsumentów 50 i 50+. Powstanie portalu to także nowe miejsca pracy dla kobiet po 50. Zapraszam do współpracy.

Wywiad przeprowadzony przez Kamilę Górczyńską–Żyżkowską dla potrzeb projektu „Kobieta w pracy”

• O serwisie
• Profil na NK