Twoja tajna broń

Kiedy wdychamy powietrze, zawarte w nim cząsteczki tlenu błyskawicznie przedostają się do komórek. Gdy do komórki dotrze paliwo w postaci tlenu i glukozy, ta "spala" je i w ten sposób wytwarza energię.Ta energia to gwarancja życia.

Niebezpieczne wolne rodniki powstają głównie przy przetwarzaniu tlenu na energię, ale nie tylko. Ich powstawaniu sprzyja też palenie papierosów, oddychanie powietrzem zanieczyszczonym spalinami, intensywne opalanie, nadużywanie alkoholu, zażywanie dużej ilości leków, stres, przemęczenie, jadanie potraw z grilla i produktów wędzonych. Gdy w naszym organizmie dużo jest wolnych rodników, jesteśmy bardziej zagrożeni rozwojem poważnych schorzeń, m.in. nowotworów, chorób Parkinsona i Alzheimera, miażdżycy, zaćmy, łuszczycy, wrzodów żołądka

Na szczęście nie jesteśmy bezsilni wobec wolnych rodników tlenowych. Nasz organizm sam wytwarza sporo enzymów, których zadaniem jest unieszkodliwianie niszczycielskich atomów. Ale gdy wolnych rodników jest bardzo dużo - organizm nie radzi sobie z ich neutralizacją. Można mu jednak pomóc, dostarczając tzw. antyoksydantów (przeciwutleniaczy). Należą do nich witaminy A, C, E, bioflawonoidy, koenzym Q10, karotenoidy (betakaroten, luteina, likopen).

Przeciwutleniacze chronią zdrowe komórki przed uszkodzeniami. By skutecznie działały, potrzebne jest im dodatkowe wsparcie w postaci minerałów takich jak selen, cynk, żelazo, mangan i miedź.

Przeciwutleniacze

Witamina C

Najlepsze źródła: porzeczki, papryka, natka pietruszki, brukselka, chrzan, brokuły, kalafior, truskawki, kalarepa, cytrusy. Co robić, by jej nie stracić: witaminę C niszczy wysoka temperatura, sól, kontakt z powietrzem, promienie UV. Warzywa i owoce jadaj więc na surowo lub krótko gotowane. Surówki przyrządzaj tuż przed podaniem i doprawiaj oliwą z oliwek lub olejem słonecznikowym.

Witamina E 

Najlepsze źródła: tłuszcze roślinne, orzechy laskowe, nasiona słonecznika, migdały, halibut, dorsz, mleko, kasza jęczmienna. Co robić, by jej nie stracić: witaminę E niszczy mrożenie, smażenie, światło słoneczne oraz kontakt z powietrzem. Tłuszcze roślinne i masło przechowuj więc w szczelnie zamkniętych opakowaniach, najlepiej w zaciemnionym miejscu.

Likopen

Najlepsze źródła: pomidory i ich przetwory; mniej jest go w arbuzach, różowych grejpfrutach, morelach, owocach papai. Co robić, by go nie stracić: likopen jest dość trwały, nie tracimy go podczas smażenia czy gotowania. Jego przyswajalność wzrasta po ogrzewaniu w obecności tłuszczu, dlatego przygotowując w domu np. sos pomidorowy, warto dodać do niego trochę masła.

Beta-karoten

Najlepsze źródła: marchew, pomidory, czerwona papryka, cykoria, morele, suszone śliwki. Co robić, by go nie stracić: beta-karoten jest dość trwały - nie szkodzi mu gotowanie ani smażenie. Organizm lepiej go przyswaja w towarzystwie tłuszczu, dlatego np. pijąc świeży sok z marchwi, warto wlać do niego trochę oliwy z oliwek.

Bioflawonoidy

Najlepsze źródła: morele, jeżyny, jagody, biała skórka pod miąższem cytrusów, głóg, papryka, pomidory, brokuły. Co robić, by ich nie stracić: bioflawonoidy są bardzo nietrwałe - niszczy je wysoka temperatura, światło słoneczne i kontakt z tlenem. Najlepiej więc warzywa i owoce przechowywać jak najkrócej (dobrze by było w lodówce) i jadać na surowo.

Koenzym Q10

Najlepsze źródła: szpinak, zielona sałata, brokuły, groszek zielony, żółtka jaj. Co robić, by jej nie stracić: luteina jest substancją dość trwałą. Organizm znacznie lepiej ją wchłonie z dodatkiem tłuszczu, najlepiej pochodzenia roślinnego. Najlepsze źródła: makrela, łosoś, sardynki, wołowa wątroba i serce, jaja; mniej jest go w szpinaku, brokułach, orzechach ziemnych, pszenicy. Co robić, by go nie stracić: koenzym Q10 zostaje zachowany w żywności, gdy jest ona jak najmniej przetworzona. A więc mięsa nie powinno się mielić, zamrażać, konserwować i pakować w puszki. Warzywa powinno się jadać świeże i najlepiej surowe.

Beata Prasałek www.kobieta.gazeta.pl