Rynek 50 plus

"Dziennik roku zarazy"

 
"Dziennik roku zarazy"  słynny utwór Daniela Defoe, wielkiego klasyka literatury angielskiej m.in. "Przypadków Robinsona Kruzoe", "Moli Flanders"

 "A Journal of the Plague Year" ukazał się w roku 1722.   Dziennik jest pamiętnikiem obywatela Londynu, który przeżył wielką zarazę dżumy, jaka nawiedziła Anglię w 1665 r. zabierając ok. 100.000 ofiar.  Książka na poły kronikarska, na poły dokumentalna, zawierająca obiektywny i szczegółowy obraz wydarzeń tego okresu, jest wstrząsającym opisem niedoli ludzkiej w obliczu klęski, na którą nie znano wówczas ratunku.

Z książki Defoe`a wyłania się bogaty w realia i szczegóły dnia codziennego obraz obyczajowy siedemnastowiecznego Londynu. Sucha, beznamiętna narracja skontrastowana jest z bezmiarem tragedii rozgrywającej się codziennie na oczach piszącego. Zabieg ten, jak pisał  Gustaw Herling-Grudziński, pozwolił na upodmiotowienie umierania rzesz ludzkich. Dziennik był inspiracją dla powstania "Innego świat". Na "Dziennik roku zarazy" jako źródło inspiracji powołuje się Albert Camus w "Dżumie" oraz Herbert George Wells pisząc "Wojnę światów".  

"Dziennik" jest więc jak pisze w posłowiu Zofia Sinko - "połączeniem rzetelnie udokumentowanej historii, przeplatanej równocześnie skrupulatnie zebraną i wiarygodną anegdotą, opowiedzianą (jak nas zapewnia Defoe) przez naocznego świadka owych historycznych wydarzeń. Jest nim skromny mieszczanin, człowiek bystry, ciekawy wnikliwy i sumienny. Jego relacja czyni z "Dziennik roku zarazy" nie tylko dokument o roku zarazy, ale i świetna powieść historyczno-obyczajową".

"Nie portrety poszczególnych zacnych mieszczan i ich indywidualne przygody, jakie oglądamy również w innych powieściach Daniela Defoe, stanowią o szczególnym walorze "Dziennika". Nie chodzi też tylko o wartość dokumentalną dzieła. Zważmy, że opisywana klęska nie spada na zbiorowisko bezradnych, izolowanych od siebie jednostek. lecz na City londyńską drugiej połowy siedemnastego wieku, na społeczność solidarną, prężną i czynną. Intencją Defoe`a jest nie tylko zajmujący opis, ale i pouczenie, jak bronić się przed zarazą. Zgodnie z faktami bystrym okiem dostrzega wartość obrony zbiorowej i taka specyfika tematu zmusza go nieświadomie do wprowadzenia wielkiego novum, długo jeszcze potem odosobnionego w historii powieści. Właściwy bohater "Dziennika roku zarazy"  to bohater zbiorowy - społeczeństwo Londynu".

"... po obrazach pełnych grozy, zbiorowość zwycięża w końcu spadający na nią kataklizm; i w grozie i w walce z nią wydaje się leżeć bieżąca aktualność "Dziennika roku zarazy" i zarazem pewien morał."  

"Dziennik roku zarazy"
Daniel Defoe
Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1959

Ilustracja, Wikipedia,  miniatura autorstwa Pierarta dou Tielta (ok. 1353 r. ) mieszkańcy Tournai  grzebią ofiary czarnej śmierci.

Dołącz do dyskusji - napisz komentarz

Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi.
Obraźliwe komentarze są blokowane wraz z ich autorami.

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Dodaj pierwszy komentarz i bądź motorem nowej dyskusji. Zachęcamy do tego.