Rynek 50 plus

Przyjazna pokrzywa


"Tulipan okazały patrzał na to krzywo,
Że fijałek w przyjaźni zostawał z pokrzywą."
Ignacy Krasicki " Bajki i przypowieści"

Wiosna to czas zielonej energii m.in. mniszka, podbiału i pokrzywy. Dlatego też należy w tym czasie znaleźć te cenne dary natury, zebrać je, przechować a gdy zajdzie potrzeba przetworzyć i zażywać. Zgromadzone zapasy będą długo cieszyć nas swoimi właściwościami odżywczymi i terapeutycznymi. Wiadomo od dawna, że zioła pokrzywy można bardzo łatwo pozyskiwać samemu. Ta pospolita roślina występuje na całej kuli ziemskiej, poza strefą tropikalną. Lubi cień i wilgotną ziemię zasobną w próchnicę i sole mineralne. Cechą charakterystyczną są parzące włoski zawierające kwas mrówkowy rozmieszczone na liściach i łodydze. Urtica, tak brzmi łacińska nazwa pokrzywy, istnieje około 110 gatunków tej kosmopolitycznej rośliny. W Polsce występują trzy: pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.), żegawka (Urtica urens) i konopiolistna. Rośnie w zaroślach, na brzegach lasów, w ogrodach, itp.

Pokrzywa ceniona była już w starożytności. Arystofanes zapewniał, że Grecy byli niesłychanie łakomi na pokrzywę i zbierali ją już przed przylotem jaskółek. W średniowieczu i jeszcze nawet w ubiegłym wieku w lecznictwie ludowym istniał zwyczaj chłostania pędami świeżej pokrzywy porażonych paraliżem, reumatyzmem i rwą kulszową części ciała, dla ożywienia "ducha krwi" w organizmie i uśmierzenia dolegliwości bólowych. Początkowo po takim zabiegu miejsca "biczowane" bardzo piekły, ale przez kilka następnych dni chory odczuwał dużą ulgę. O właściwościach pokrzywy Ibn Sina (lekarz, przyrodnik, filozof) pisał tak: "Zmiażdżone liście pokrzywy zatrzymują krwotoki z nosa... kompres z pokrzywy z solą studzi ataki nerwowe.. nasiona ziela w postaci tamponu zaleca się po wyrwaniu zęba.. przy astmie, zadyszce, zapaleniu opłucnej." Tak więc, ta niczym (pozornie) nie wyróżniająca się roślina już w starożytności używana była jako warzywo oraz środek leczniczy. Słowianom służyła również jako ochrona przed demonami i złymi urokami.

Leczniczą moc pokrzywa zawdzięcza zawartym w niej związkom chemicznym, takim jak: magnez, fosfor, wapń, siarka, sole żelaza, potas, jod, krzem, sód oraz witaminy A, B2, C, K. Bogata jest także w związki aminowe, olejki eteryczne i sole mineralne oraz w karotenoidy i chlorofile. Surowcem zielarskim jest liść - Folium Urticae zbierany wczesną wiosną i korzeń - Radix Urticae - pozyskiwany również wiosną oraz późną jesienią. Dzięki zawartości garbników (zawierają ich więcej korzenie) działa ściągająco, przeciwzapalnie przeciwbakteryjnie.

To "parzące" lekarstwo Matki Natury pobudza nerki do wydalania wody, odtruwa organizm, oczyszcza  ze złogów kwasu moczowego, poprawia pracę wątroby, trzustki i żołądka oraz zwiększa produkcję czerwonych krwinek i hemoglobiny. Hamuje różnego typu krwawienia. Ponadto ułatwia przemianę materii,  wzmaga apetyt i  zwiększa odporność organizmu na różne infekcje. Działa przeciwnowotworowo, leczy choroby popromienne. Zewnętrznie odwar z liści pokrzywy używany jest do płukania jamy ustnej i gardła, do irygacji w zapaleniu pochwy i upławach oraz do okładów w przypadku stanów zapalnych skóry (czyraki, trądzik), a także łupieżu i łojotoku..

Gdyby nie przyjazna pokrzywa wiele preparatów ziołowych, takich jak: Reumosan, Diabetosan, Vagosan nie mogłoby powstać i leczyć chorych z dobrymi wynikami i dobrym skutkiem. Jej działanie terapeutyczne jest wszechstronne dlatego coraz bardziej wzrasta zainteresowanie tym ziołem.

Młoda pokrzywa, "majowa", jest znakomitą przyprawą do sałatek, surówek oraz zdrowym warzywem do wiosennej zupy bardzo popularnej w Szwecji. Z młodych, świeżych pędów można przygotować jarzynkę  przyprawioną jak szpinak. Sok ze świeżej pokrzywy i soczystych liści mniszka lekarskiego  jest doskonałym środkiem witaminizującym. Francuzi przypisują pokrzywie właściwości rewitalizujące, przywracające żywotność. Miód pokrzywowy jest zalecany szczególnie dla kobiet, jako środek profilaktyczny w zagrożeniu rakiem sutka.

Warto pamiętać, że pokrzywa jest cennym pokarmem dla trzody chlewnej, a przede wszystki dla kur, aby dobrze niosły i dawały jajka o ciemnym żółtku (karoteny). Gnojówka przygotowana z tego parzącego zioła jest doskonałą odżywką dla ogrodowych roślin.

" - Aua, parzy! " Nie szkodzi, wyjdzie nam to na zdrowie!! Warto zaprzyjaźnić się z tym leczniczym chwastem..., szczególnie wiosną!

Tekst, zdjęcie: Zofia Górska


Dołącz do dyskusji - napisz komentarz

Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi.
Obraźliwe komentarze są blokowane wraz z ich autorami.

  • autor 14/08/2020, 10:35

    "Wszystko ziele będzie w kościele". Oj, nie wszystko! Nie będzie na pewno pokrzywy, i to nie dlatego że parzy. Bukiet ziół święcony w dniu Matki Boskiej Zielnej składać się będzie się z rumianku, mięty, melisy, bazylii, rozmarynu, lubczyku i nasturcji. Siedem ziół, - symbol doskonałości znany z czasów biblijnych.

  • anonim 28/06/2020, 7:56

    Pamiętamy aby pokrzywę zbierać tuż przed pełnią księżyca