Weranda literacka

Czar dawnych podróży i fotografii


Przeglądając  stare fotografie rodzinne, wpadła mi w ręce fotka Mamy z podróży do Ameryki

Jak bardzo zmieniły się podróże na przestrzeni ostatnich stu lat. Dawniej podróżowało się przeważnie koleją żelazną lub statkiem pasażerskim. Dzisiaj to już historia, podróżuje się szybkimi pociągami, autobusami, samochodami lub samolotami szybko i sprawnie.
Przed stu laty, podróże międzykontynentalne naturalnie odbywały się drogą morską. Wielkim przeżyciem była podróż statkiem transatlantykiem, bo do Nowego Jorku trwała 8 do 10 dni, w zależności od pogody. Dzisiaj lot do Ameryki trwa zaledwie 8 do 10 godzin.

Moja Mama jako młoda dziewczyna, wyemigrowała wraz z rodzicami do Ameryki w 1926 roku, miała wtedy 16 lat.
Dziesięć lat później, w maju w 1936 roku, kiedy to nowy transatlantyk MS Batory rozpoczął regularne kursy między Gdynią a Ameryką, była częstym pasażerem i co roku odwiedzała Polskę. W Polsce poznała mojego Ojca, w 1937 wzięli ślub.

Kiedy w 1938 roku urodził się mój brat, postanowiła odwiedzić rodziców i pokazać wnuka, popłynęła ponownie Batorym do Ameryki, tym razem na okres kilku miesięcy. Wróciła do Polski latem 1939 roku, na krótko przed wybuchem II wojny światowej.

Mama często wspominała swoje wielokrotne podróże, opowiadała o wspaniałej atmosferze i eleganckim wystroju statku. Statek miał siedem pokładów, na każdym znajdowały się różne salony towarzyskie, sala do zabaw dziecięcych, salony do gier, palmiarnia, biblioteka, basen, sala gimnastyczna, sala teatralna, poczta, okienko bankowe gdzie można było podjąć pieniądze oraz dwie kaplice.

Na pokładzie głównym znajdował się sklep z pamiątkami, modelami statków, rękodziełem, słodyczami, znaczkami pocztowymi, książkami i artykułami drogeryjnymi.

Na statku oferowano wszystkie usługi hotelarskie takie jak pralnia, usługi krawieckie,  fryzjerskie, fotograficzne również był mały szpital z opieką lekarską.

W okresie przedwojennym MS Batorym podróżowały różne sławne postacie polskiej kultury: Hanka Ordonówna - aktorka, tancerka i piosenkarka, Artur Rubinstein - pianista, Jan Kiepura słynny polski śpiewak operowy, oraz Melchior Wańkowicz – pisarz, felietonista i dziennikarz i wielu innych. Na statku Batorym była wielka księga gości i można było złożyć tam osobisty wpis z podziękowaniem dla załogi statku. Również obejrzeć inne wpisy wielu wspaniałych gości.

Statek MS Batory jak na owe czasy był nowoczesny i luksusowy, pełnił prawdziwą rolę ambasadora polskiej kultury. Transatlantyk odbywał regularne rejsy na trasie Gdynia  – Kopenhaga – Nowy Jork – Halifax,  pod dowództwem kapitana Eustachego Borkowskiego.
Mama wspominała o interesujących gościach, którzy płynęli również na MS Batorym. Szczególnie wspominała wyśmienite koncerty naszego polskiego pianisty, wirtuoza Artura Rubinsteina (1887- 1982), którego spotkała dwukrotnie na Batorym, podczas rejsów do Nowego Jorku. Artur Rubinstein codziennie ćwiczył w salonie muzycznym, można było słuchać, podziwiać do woli jego wyśmienitą grę na fortepianie. Podczas podróży miał wiele wielbicielek, był bardzo szarmanckim mężczyzną i lubił flirtować z kobietami. W tamtych czasach flirt należał do dobrego tonu towarzyskiego.

W latach powojennych Artur Rubinstein był częstym gościem w Polsce. W 1960 był honorowym przewodniczącym jury, podczas VI Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. Na zakończenie VI Konkursu Pianistycznego, zagrał gościnnie legendarny koncert, na którym miałam przyjemność być wraz z Mamą.

MS Batory – polski statek pasażerski, transatlantyk, będący jednostką bliźniaczą z MS Piłsudski. Obydwa statki zbudowane zostały we Włoszech, w latach 1934 –1935. MS Batory pływał od roku 1936 do 1969. Statek zabierał 760 pasażerów, pływał 33 lata pod polską banderą, łącznie zrobił 222 rejsy i przewiózł 270 tys. pasażerów. Po dwóch latach od zakończenia służby, w latach 1971–1972 został sprzedany i złomowany w Hongkongu.

Czas II wojny światowej i powojenna historia MS Batorego, jest dobrze opracowana i można znaleźć informacje w Internecie.

Izabella Degen    
(fotografia ze zbiorów rodzinnych)



Warto przeczytać wywiad z Izabellą Degen  https://www.kobieta50plus.pl/pl/weranda-literacka/wywiad-izabella-degen



Dołącz do dyskusji - napisz komentarz

Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi.
Obraźliwe komentarze są blokowane wraz z ich autorami.

  • mag 09/02/2021, 18:46

    świetny tekst, mam na starych zdjęciach w moim domowym archiwum taki sam wózek

  • Isabel 06/02/2021, 15:06

    Dziękuję serdecznie Pani Ewie i Pani Jadwidze za komentarze. Z okresu przedwojennego o historii MS Batorego w Internecie nie ma nic. Natomiast okres powojenny jest bardzo interesujący. Prawie wszystkie sławne postacie polskiej kultury pływały na statku Stefan Batory, bo tak nazywał się statek po wojnie.

  • Ewa Radomska 06/02/2021, 8:00

    Piękne wspomnienie! Rozbudziło tęsknotę za podróżą! A MS Batory to legenda!

  • Jadwiga Śmigiera 06/02/2021, 6:46

    Bardzo ciekawy i wartościowy tekst.
    Serdeczne podziękowania dla Autorki.