Weranda literacka

Eliza Orzeszkowa "Dwa bieguny"

Tym razem Wydawnictwo MG namawia Czytelników, aby sięgali po polską klasykę

Czasami są to tytuły oczywiste, czasami nieco mniej. Tym razem doskonałą propozycją jest zupełnie zapomnianą powieść Elizy Orzeszkowej Dwa bieguny. To znakomita i bardzo aktualna w swej wymowie książka. Portal społecznościowy kobieta50plus.pl  rekomenduje swoim czytelnikom "Dwa bieguny" Elizy Orzeszkowej.

Narratorem jest pochodzący z warszawskich elit dekadent, który poznaje „dziką” (taki zresztą powieść pierwotnie miała tytuł), młodą kobietę, Sewerynę. Przyjechała do Warszawy po dobre rady – przekonana, że zamieszkujący stolicę pisarze i dziennikarze staną się dla niej drogowskazem. Chce wiedzieć, jak prowadzić, realizując cele dobra publicznego, majątek, który otrzymała po śmierci brata (zginął  –  w domyśle – w powstaniu styczniowym). Okazuje się jednak, że elity intelektualne czas spędzają głównie na zabawach salonowych. Nie w głowie im praca od podstaw, a tym bardziej ograniczanie własnego życia. Narrator coraz bardziej fascynuje się Seweryną, ale są przecież tak odlegli, jak dwa bieguny. Przyciągają się i odpychają jednocześnie.

Powieść ta jest w prozie Orzeszkowej wyjątkowa. Autorka chlaszcze wielkomiejską inteligencję ironią subtelną, ale celną. Ówczesne emancypantki (wcale nieodległe w myśleniu od dzisiejszych feministek) to w jej opisie najwartościowsza część narodu. Tylko one potrafią zmienić otaczający je świat, co uważają za swoją misję i powinność.

Eliza Orzeszkowa jest jedną z najważniejszych pisarek polskich epoki pozytywizmu. Jej utwory cechuje ogromne wyczucie problemów społecznych — w mowie pogrzebowej Józef Kotarbiński nazwał ją „czującym sercem epoki”.


"Dwa bieguny" Eliza Orzeszkowa
Wydawnictwo MG 2019

Dołącz do dyskusji - napisz komentarz

Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi.
Obraźliwe komentarze są blokowane wraz z ich autorami.

  • Zofia 07/08/2019, 10:11

    Osiem lektur (opowiadań) na ósme Narodowe Czytanie, które odbędzie się 7 września 2019 r. Wśród lektur, m.in. "Dobra pani" Elizy Orzeszkowej. A wystarczyłaby jedna lektura - "Emancypantki" Elizy Orzeszkowej,