Weranda literacka

Rozmowy o książkach

 
"I uprzytomniłem sobie, jakie wrażenie zrobi na tym dziecku, kiedy już podrośnie, pierwsza przez niego przeczytana książka, jak mu zapadnie ona w pamięć i jak mu ukaże fragment nowej, potężnej rzeczywistości, Jak mnie w swoim czasie ukazał "Gucio zaczarowany" czy też "Myszy króla Popiela". I poczułem w sercu trochę żalu, że już nie mogę mieć takiego stosunku do czytanych książek." (Jarosław Iwaszkiewicz: "Gawędy o książkach i czytelnikach" fragment)

"Co czytali sobie kiedy byli mali?"  Mali, a potem dorośli: aktorzy, dziennikarze, sportowcy, pisarze, ludzie biznesu, podróżnicy, dobroczyńcy, naukowcy i artyści. Właśnie do tych już bardzo dojrzałych ludzi z tym pytaniem zwrócili się autorzy książki - Ewa Świerżewska i Jarosław Mikołajewski.

Przeprowadzili 24 wywiady, w których rozmówcy mówili o tym, jaki wpływ na ich życie miały pierwsze przeczytane samodzielnie książki. Ale nie tylko. Wspólnie zastanawiali się, czy bez książek kontaktu ze słowem byliby tym, kim są. Próbowali również znaleźć odpowiedź na pytanie: Jak ważne są pierwsze lektury w kształtowaniu człowieka od dzieciństwa? A co bywa ważniejsze niż czytanie?

Ewa Skarżyńska rozmawiała z : Bohdanem Butenko, Wandą Chotomską, Anną Czerwińską, Ireną Eris, Krystyną Jandą, Markiem Kamińskim, Robertem Korzeniowskim, Janiną Ochojską, Michałem Rusinkiem, Kazikiem Staszewskm, Józefem Wilkoniem, Agą Zaryan. Natomiast Jarosławowi Mikołajewskiemu, współautorowi, odpowiedzi na pytanie o pierwszych świadomych lekturach udzielili: Jerzy Bralczyk, Jacek Cygan, Kamil Durczok, Janusz Gajos, Julia Hartwig, Tomasz Majewski, Paweł Mykietyn, Wojciech Noszczyk, Wiktor Osiatyński, Grzegorz Turnau, Andrzej Wajda, Ewa Woydyłło.

Pierwsze książki dla dzieci, to książki ładnie ilustrowane, czyli z obrazkami, bez tekstu albo z niewielką jego ilością. Potem przychodzi czas na książeczki zawierające krótkie teksty. Są to najczęściej książki z wierszami dla dzieci. Po wierszach przychodzi czas na bajki, baśnie, legendy, opowiadania literackie, które pozwalają dzieciom zrozumieć abstrakcyjne dla nich takie pojęcia, jak: współczucie, solidarność i poznawać różne postawy społeczne. Ale, to od dorosłych zależy, czy dzieci nauczą się sięgać po książki. W pierwszej fazie nauki czytania dzieci najbardziej potrzebują rodziców, babci, dziadka, cioci, wujka, starszego rodzeństwa . Na etapie dzieciństwa kontakt z książką to kontakt z rodzicem, krewnymi (ciocia, wujek) , z jego głosem i niepowtarzalnym klimatem rodzinnego domu.

"O, książko, ty świecie zagadek! / Ty mistrzu i przyjacielu!/ Pamiętam czytał cię dziadek/ na bujającym fotelu."

Wszyscy bohaterowie książki "Co czytali sobie kiedy byli mali?" mówiąc o swoich pierwszych lekturach wspominali atmosferę domu rodzinnego, rodziców oraz krewnych, którzy wprowadzali ich w zaczarowany świat książek. Mówiąc o książkach przywoływali sporo anegdot związanych z samym czytaniem. Rozmówcy mieli to wielkie szczęście, że dane im było w dzieciństwie obcować z utworami literatury pięknej dla dzieci, które po latach stały się klasyką. W książce zamieszczone są ilustracje okładek książek - prawdziwych skarbów literatury dla dzieci z dawnych lat. Te książki dla potrzeb publikacji udostępniło Muzeum Książki Dziecięcej w Warszawie.

Reakcje na książki są tak różne, jak różne są indywidualności ludzkie, a potrzeby czytelnicze tak rozmaite, jak rozmaite są osobiste zainteresowania czytelnika. Bohaterzy książki "Co czytali sobie kiedy byli mali?" przywołując w pamięci  lektury potwierdzają, że tak jest w istocie. Na przykład we wspomnieniach - "Serce" Edmunda de Amicisa" było nie do przebrnięcia, ale było też wzruszające. Inny tytuł, to "Słoneczko" Marii Buyno Arctowej, które było uwielbianą lekturą, ale i niemiło kojarzącą się z okresem pierwszych lektur czytanych dziecku przez osobę dorosłą. Subiektywne wypowiedzi dorosłych bohaterów wywiadów na temat ich emocji po wysłuchaniu, czy
samodzielnym czytaniu, dowodzą że dziecko ma prawo różnie reagować emocjonalnie oraz  przeżywać lekturę na swój sposób.

Ale wniosek jest jeden, dla wszystkich:- Kontakt z książką jest dla dziecka ważny od pierwszych dni jego życia. Niektóre z tych książek
zachowa na cale życie, jako te ulubione! Książki z dzieciństwa  mogą i często mają wpływ na dorosłe życie.

"Co czytali sobie kiedy byli mali?"
 Wydawnictwo "Agora" SA
 Data wydania: 03. 08. 2014 rok.
 
 Tekst, zdjęcie okładki - Zofia Górska

 


Dołącz do dyskusji - napisz komentarz

Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi.
Obraźliwe komentarze są blokowane wraz z ich autorami.

  • Zofia 14/06/2020, 11:00

    Autorem ciekawych i zarazem dowcipnych portretów rozmówców jest Daniel de Latour.
    Warto przypomnieć, że Daniel de Latour jest laureatem drugiej nagrody w konkursie na Komiks Muzeum Powstania Warszawskiego.