Aplikacje prawnicze Ukończenie studiów prawniczych jest zaledwie wstępem do wykonywania jednego z wielu zawodów prawniczych. Aby zostać sędzią, radcą prawnym, adwokatem, notariuszem czy prokuratorem niezbędne jest odbycie aplikacji prawniczej. Aplikacje prawnicze mimo licznych podobieństw w sposobie ich odbywania, w dużym stopniu różnią się od siebie, co spowodowane jest faktem, iż przygotowują one do wykonywania różnych zawodów, różniących się specyfiką ich wykonywania.

Różnice te jak i sama odrębność poszczególnych szkoleń powoduje, że istnieje bardzo bogata lista aktów prawnych regulujących poszczególne aplikacje prawnicze.

Słowo apllicatio w tłumaczeniu z języka łacińskiego oznacza „przystępować, przyłączać”. W dzisiejszych czasach jest to praktyka odbywana przez absolwentów prawa, lecz odnosi się również do osób, które ukończyły studia o innym profilu. Do odbycia niektórych aplikacji nie jest niezbędne wykształcenie prawnicze. Są to aplikacje: komornicza, kuratorska, dyplomatyczna, ekspercka, legislacyjna, kontrolerska i sejmowa. Do tradycyjnych aplikacji prawniczych należą natomiast aplikacje: adwokacka, prokuratorska, sądowa, notarialna i radcowska . 

Mówiąc o aplikacji można przytoczyć następującą definicję: „aplikacja – praktyka osoby mającej studia prawnicze i przygotowującej się do zawodu sędziego, prokuratora, adwokata, notariusza, radcy lub pracownika administracji państwowej.

Celem aplikacji jest odpowiednie przygotowanie absolwenta prawa, do wykonywania konkretnego zawodu. Pozwala ona w praktyce poznać, jak stosuje się i interpretuje konkretne przepisy. Osoba o wykształceniu prawniczym posiada zazwyczaj wysoki poziom wiedzy teoretycznej, jest ona jednak niewystarczająca do praktycznego stosowania przepisów, ponieważ literalne sformułowanie przepisu nie zawsze jest jasne i przejrzyste.

Za typowe aplikacje prawnicze uznaje się aplikację adwokacką, prokuratorską, sądową, notarialną i radcowską. W praktyce aplikacji prawniczych jest jednak znacznie więcej. Aplikacje można podzielić na dwie grupy: aplikacje związane z wymiarem sprawiedliwości i pozostałe aplikacje.

Aplikacji związanych z wymiarem sprawiedliwości jest osiem.

1. Aplikacja sędziowska - nie ma na niej takich warunków jak opłata za praktykę i naukę, a aplikanci już podczas tej aplikacji mogą pracować w sądzie i otrzymywać stypendium. Kandydat na sędziego musi zdać trudny egzamin wstępny. Aplikacja sadowa trwa trzy lata i kończy się egzaminem sędziowskim składanym przed komisją egzaminacyjną sądu apelacyjnego powołaną przez Ministra Sprawiedliwości. Odmianą aplikacji sądowej jest aplikacja sądowa wojskowa.

2. Aplikacja referendarska – konkurs na tą aplikację przeprowadzany jest przez komisje egzaminacyjne powołane przez prezesa sądu apelacyjnego. Obejmuje praktykę zawodową, szkolenie centralne i szkolenia seminaryjne. Aplikacja trwa rok i kończy się egzaminem referendarskim.

3. Aplikacja prokuratorska - jest podobnie zorganizowana jak aplikacja sądowa i tak, jako ona trwa 3 lata. Po ukończeniu aplikacji aplikant tak jak i w poprzednim przypadku składa egzamin przed komisją powołaną przez Prokuratora Generalnego. Aplikacja prokuratorska może być odbywana również w formie aplikacji wojskowej.

4. Aplikacja adwokacka - trwa trzy lata i sześć miesięcy i kończy się egzaminem adwokackim. Po jej zakończeniu adwokat może samodzielnie prowadzić praktykę prawniczą, ponieważ przygotowuje go ona do wszechstronnego i należytego wykonywania zadań z zakresu pomocy prawnej.

5. Aplikacja radcowska - podobnie jak prokuratorska trwa trzy lata i sześć miesięcy. Jej celem jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego wykonywania zawory radcy prawnego. Kończy się egzaminem radcowskim. Pokrycie kosztów aplikacji radcowskiej jest obowiązkiem aplikanta.

6. Aplikacja notarialna - polega na zaznajomieniu się aplikanta z całokształtem pracy notariusza. Trwa dwa lata i sześć miesięcy. W ramach jej trwania aplikant jest zobowiązany zaznajomić się z czynnościami sądów w sprawach cywilnych i wieczystoksięgowych. Kończy się egzaminem składanym przed komisją powołaną przez Ministra Sprawiedliwości.

7. Aplikacja kuratorska - trwa stosunkowo krótko, bo zaledwie jeden rok. Ma ona na celu praktyczne zapoznanie aplikanta z organizacją i działalnością sądu, zakładów dla nieletnich, placówek opiekuńczo-wychowawczych i leczniczo terapeutycznych oraz zakładów penitencjarnych; praktyczne oraz teoretyczne zapoznanie z zadaniami kuratora sądowego; pogłębienie wiedzy z zakresu metodyki pracy kuratorskiej oraz sprawdzenie przydatności aplikanta do wykonywania zawodu kuratora. Aplikacja kończy się złożeniem egzaminu przez komisją egzaminacyjną powołaną przez prezesa sądu okręgowego.

8. Aplikacja komornicza - trwa dwa lata i ma na celu zapoznanie aplikanta z całokształtem pracy komornika. Kończy się egzaminem komorniczym, organizowanym przez Krajową Radę Komorniczą i składanym przed komisją egzaminacyjną powołaną przez Ministra Sprawiedliwości.

Małgorzata Ożóg-Wierzbicka, Aplikacja sądowa, prokuratorska, notarialna, adwokacka i radcowska – podobieństwa, różnice, cele.

Praca magisterska pod kierunkiem dr Grzegorza Tymoteusza Trojanowskiego Tomaszów Lubelski, czerwiec 2008

• O serwisie
• Profil na NK