Męka twórcza...

Z cyklu Książka za recenzję - „Męka twórcza, z życia psychosomatycznego intelektualistów” Barbary Łopieńskiej.

Przyznam się szczerze, że książka ta sprawiła mi trochę trudności. O wiele łatwiej byłoby zrecenzować powieść lub biografię. Barbara Łopieńska próbuje zajrzeć głęboko w duszę swoim bohaterom, by ich sylwetki przybliżyć czytelnikom. Twórcy ci, znani nam byli dotąd jedynie z kart swoich książek, z prasy, z telewizji...Poznajemy ich skrzętnie na co dzień skrywane uczucia, ich obawy przed negatywnymi reakcjami na własne publikacje, ich niedoskonałości i marzenia. Uświadamiamy sobie, że pisarz, czy poważny naukowiec - jest takim samym człowiekiem, jak każdy z nas. Jedynie ich dusze są jakby bardziej czyste, ich serca mocniej biją dla innych, a praca twórcza jest dla nich całym życiem.

Poznajmy bliżej sylwetki bohaterów:

Tomasz Łubieński - pisarz i publicysta, opowiada o swoim całkowitym oddaniu swojej pracy, gdy stoi ona ponad wszystkim w życiu codziennym. Mówi także o swoich marzeniach, by napisać dobrą poezję, piękną powieść. To przyniosłoby mu o wiele większą satysfakcję niż pisane przez niego eseje. Jest jednak świadomy swoich możliwości pisarskich i pozostaje w znanych sobie ramach. Nie zazdrości innym twórcom sławy pisarskiej, choć niektóre sukcesy uważa za co najmniej niezasłużone. Przeświadczony jest także, że każdy autor odczuwa obawy, jak jego utwory zostaną przyjęte przez czytelników. To naturalne odruchy człowieka, którego najskrytsze myśli zawarte w esejach-zostają wystawione na widok publiczny. Pisarz ukazuje swoją prawdziwą twarz zwykłego człowieka, pełnego rozterek i obaw, a jednocześnie dumnego ze swojego pisarstwa.

Piotr Wierzbicki - redaktor naczelny „Gazety Polskiej”, w wywiadzie B. Łopieńskiej przedstawia się jako człowiek o skrajnych poglądach, nie uznającym „pozycji środka”, jednocześnie zaznacza, że wciąż się zmienia, że próbuje dostosować się do zmieniających się warunków „politycznego półświatka Polski”. Mimo, że uważa obecną sytuację naszego kraju za trudną i pełną niedoskonałości-docenia wolność i niezależność, jaką posiadamy. Jednocześnie przedstawia swoje obawy co do stanu obronności kraju i gotowości naszego wojska do odpowiedniej reakcji w momencie zagrożenia z zewnątrz. Mówi o swoim zawodzie w stosunku do Lecha Wałęsy, o rozczarowaniu postępowaniem ojca Rydzyka i osobą Zygmunta Wrzodaka. Piotr Wierzbicki opowiada o transformacjach własnych i „Gazety Polskiej”. Zaznacza jednak, że główna oś pisma pozostaje zawsze taka sama, a jego własne złagodnienie, nie przekłada się na stępienie pazura samej gazety.

Prof. Maria Janion - w wywiadzie B. Łopieńskiej zwierza się ze swej futurystycznej koncepcji stworzenia archiwum egzystencji ludzkiej-by zatrzymać w nim i zapisać po wieczność absolutnie wszystko, co jest treścią życia każdego człowieka. Mówi też o swej manii zbieractwa-przemyśleń, książek, gazet, artykułów, wycinków, które już ją przytłaczają, a nie może przestać, bo to byłby kres jej życia. Przedstawia też swoje spojrzenie na feminizm,na-mimo wszystko jednak-podrzędną rolę kobiety w naszym społeczeństwie, na kult pieniądza....Wspomina zmarłych, bliskich przyjaciół...

Prof. Jacek Hołówka - wśród filozoficznych rozważań o mechanizmach rządzących światem i naszym życiem - przewija się chęć posiadania czapki-niewidki, by stać się niewidzialnym wśród tłumu. Popularność bardzo mu ciąży i staje się niepotrzebna, ale jednocześnie żywo uczestniczy w wielu działaniach, np. pisze na czacie...Nie lubi nazywania go filozofem, ale to właśnie filozofia jest całym jego życiem, tkwi w każdym jego aspekcie. Uważa, że filozofia „zwalcza prymitywizm myślowy i chamstwo”.

Prof. Jolanta Brach-Czaina przeprowadza refleksje prowadzące do zrozumienia nas i naszego życia, przechodzi od analizy duszy rośliny do analizy duszy człowieka.

Marek Błaszczyk - pisarz i historyk literatury, dyskutuje o gustach, o potrzebie posiadania własnego poczucia smaku-mody, wina, życia...o melancholii, która jest jego „alter ego”.

Prof. Jadwiga Staniszkis przedstawia swój punkt widzenia świata, polityki i pojedynczego człowieka. Nie boi się być inna, umie być szczęśliwa i odporna na ataki ze strony ludzi niezgadzającymi się z jej zdaniem. Lubi czytać Nałkowską i kupować rzeczy z „drugiej ręki”,chciałaby żyć w latach dwudziestych ubiegłego wieku....

Jerzy Pilch - pisarz, rozważa na temat „pierwszego zdania”, na ile jest ważne, a także o zachłyśnięciu się w młodości swoimi możliwościami twórczymi i autocenzurze w latach późniejszych.

Prof. Leon Kieres opowiada o poczuciu patriotyzmu i o oddaniu sprawom kraju, o teczkach IPN-u i upiorach w nich mieszkających. O tym, że często dotykają go niesprawiedliwe oceny. Jako prezes IPN-u doświadczył wielu słów krytyki, uderzającej prosto w serce.

Prof. Maria Poprzęcka, jako historyk sztuki przedstawia swoje refleksje na temat sztuki, a raczej jej głębokiego pojmowania w różnych aspektach, o zachwytach sztuką i o rozczarowaniach wielkimi autorytetami....

Andrzej Chłopecki - krytyk muzyczny dzieli się własnym odbiorem muzyki i koniecznością przeżycia osobistych wstrząsów podczas jej słuchania. Mówi o potrzebie niezależnej krytyki i o słuchaniu muzyki jedynie dla własnej przyjemności a nie tylko zawodowo.

Prof. Jerzy Jedlicki w rozmowie z B. Łopieńską opowiada o własnym roztrzepaniu i roztargnieniu w życiu codziennym. Przeciwstawia temu rzetelność i dokładność w pisaniu. Ale przede wszystkim twierdzi, że w życiu każdego człowieka niezwykle ważną rolę odgrywa patriotyzm i pamięć historyczna.

Podsumowując-Barbara Łopieńska prowadzi nas w swojej książce za kulisy, które kryją zwykłe doznania niezwykłych ludzi...

Barbara Stefańska