Neuroradiochirurgia w leczeniu guzów mózgu – dziś i jutro. W 2011 roku obchody IV Międzynarodowego Tygodnia Świadomości Nowotworów Mózgu (projekt Międzynarodowego Przymierza ds. Nowotworów Mózgu – International Brain Tumour Alliance) trwają od 30 października do 5 listopada. W tym czasie na całym świecie podejmowane są różne inicjatywy dla zwiększenia świadomości i wiedzy o nowotworach mózgu.
Międzynarodowy Tydzień Świadomości Nowotworów Mózgu, skłania do zwrócenia szczególnej uwagi na sytuację chorych z guzami mózgu w Polsce oraz na edukację społeczną w zakresie diagnostyki obrazowej i współcześnie dostępnych metod leczenia. Dane epidemiologiczne pokazują, że corocznie blisko 3000 osób w Polsce dowie się, że rozwija się u nich nowotwór złośliwy mózgu…
Inicjatorami obchodów tegorocznego Międzynarodowego Tygodnia Świadomości Nowotworów Mózgu w Polsce jest Fundacja Urszuli Jaworskiej oraz Klinika Neuroradiochirurgii Allenort, które w Centrum Radiochirurgii Allenort w Warszawie zorganizowały konferencję prasową pt.: „Neuroradiochirurgia w leczeniu guzów mózgu – dziś i jutro”. W konferencji udział wzięli:  prof. dr hab. n. med. Mirosław Ząbek – Dyrektor Centrum Radiochirurgii Allenort oraz lekarze z centrum radiochirurgii: dr Maciej Bujko – specjalista neurochirurg,  dr n. med. Sebastian M. Dzierzęcki - specjalista neurochirurg,  dr Maciej Jakuciński – specjalista z zakresu diagnostyki obrazowej. dr n. med. Grzegorz J. Goryszewski – Prezes Zarządu Grupy Allenort,  Teresa Maria Bogiel – Prezes Zarządu Mazowieckiego Szpitala Wojewódzkiego w Warszawie, Urszula Jaworska – założycielka Fundacji Urszuli Jaworskiej, Mariola Kosowicz – psychoonkolog. W konferencji wzięła także udział grupa pacjentów,  z guzami mózgu, którzy podzielili się swoimi odczuciami i doświadczeniami po przeprowadzonym zabiegu usunięcia guza z użyciem Gamma Knife®.
Rocznie u około 7 osób na 100 tysięcy zdiagnozowane zostaną pierwotne i złośliwe nowotwory mózgu, a ponad 9 osób na 100 tysięcy zachoruje na niezłośliwe guzy.
W Polsce 5 lat od diagnozy pierwotnego nowotworu mózgu przeżyje 12 % mężczyzn i 19% kobiet. Należy podkreślić, że pierwotne nowotwory mózgu są bardzo istotnym problemem onkologii dziecięcej w Polsce – to drugi co do częstości występowania (po białaczce), nowotwór złośliwy wieku dziecięcego. Guzy stanowią około 20% zachorowań u dzieci i są przyczyną ¼ zgonów nowotworowych. Według statystyk Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem – Polska jest obciążona wysokim ryzykiem zachorowania na nowotwór mózgu, zajmując 4. miejsce pod względem częstości występowania tego schorzenia. Szacunki epidemiologiczne są pesymistyczne – liczba chorych w Polsce najprawdopodobniej będzie rosła. Wiąże się to z coraz większą grupą ludności po 65. roku życia oraz zwiększeniem ekspozycji na czynniki rakotwórcze.
Mając na uwadze powyższe dane szczególnego znaczenia nabierają nowe, bezpieczne i jak najmniej inwazyjne metody leczenia oraz wczesna diagnostyka zmian. W przypadku każdej choroby nowotworowej wczesna diagnoza zwiększa szansę na skuteczne leczenie. Dlatego w sytuacji zaobserwowania u siebie niepokojących objawów, opisanych w materiale, należy niezwłocznie szukać pomocy lekarza i poddać się badaniom diagnostycznym w ośrodku wyposażonym w nowoczesny sprzęt, który umożliwia rozpoznawanie wczesnych zmian.
Diagnoza „guz mózgu” zawsze wiąże się z ogromnym stresem zarówno dla osoby chorej, jak i najbliższej rodziny. Kolejnym etapem jest poszukiwanie informacji  na temat dostępnych metod leczenia.
Na świecie, każdego roku, ponad 50 tysięcy pacjentów leczonych jest nieinwazyjną metodą Gamma Knife®. W Polsce tylko w jednym ośrodku – Centrum Radiochirurgii Allenort w Warszawie – istnieje możliwość leczenia tą techniką neurochirurgiczną. Pierwsze zabiegi z wykorzystaniem Gamma Knife®, jeszcze na zasadach komercyjnych, wykonywane były w marcu 2011 roku. Od 5 sierpnia 2011 roku leczenie jest finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W sumie, do początku października 2011 roku, wykonano 94 procedury leczenia, z których skorzystali pacjenci z 15 województw. Najmłodsza pacjentka miała 16 lat, a najstarszy pacjent 83 lata. Średnia wieku pacjenta wynosiła 58 lat. W grupie chorych poddanych zabiegom przeważały kobiety stanowiąc 82% wszystkich osób, u których przeprowadzono procedurę Gamma Knife®. Do tej pory najczęściej rozpoznawalnymi i leczonymi zmianami były guzy oponiaki (54 przypadki) oraz guzy nerwiaki (11 przypadków).
Przeprowadzono też 7 zabiegów napromieniania mnogich guzów mózgu. Obecnie na leczenie oczekuje ponad 200 pacjentów, którzy zostali zakwalifikowani do procedury Gamma Knife®. Centrum Radiochirurgii Allenort w Warszawie jest w stanie przeprowadzić  około 1 000 zabiegów rocznie.
Czym różni się neuroradiochirurgia od konwencjonalnej neurochirurgii?
Konwencjonalna neurochirurgia, czyli klasyczne leczenie chirurgiczne w każdym przypadku wiąże się z otwarciem czaszki. Wymaga to ogolenia głowy i znieczulenia ogólnego. Sama procedura otwierania głowy (kraniotomia) jest zabiegiem trudnym i obarczonym ryzykiem. Konieczność dotarcia do guza, często wiąże się z chirurgicznym dostępem, który sam w sobie jest ryzykowny. Sam zabieg usuwania guza jest trudny ze względu na sąsiedztwo guza z innymi ważnym strukturami anatomicznymi. Łatwo jest podczas usuwania patologii doprowadzić do uszkodzenia zdrowej tkanki. W niektórych przypadkach to ryzyko jest wręcz wpisane jako niezbędny i zaplanowany etap leczenia. Interwencja chirurgiczna wiąże się dodatkowo z możliwością wystąpienia powikłań infekcyjnych, jak również i tychzwiązanych z samym otwarciem czaszki. Zdarza się, że u chorego po operacji tworzy się krwiak pod kością, który wymaga kolejnego leczenia chirurgicznego. Dodatkowym, przykrym elementem jest ból, który dokucza pacjentowi po klasycznej operacji neurochirurgicznej.
W  leczeniu prowadzonym za pomocą Gamma Knife® unika się wielu powikłań oraz niepożądanych działań towarzyszących klasycznemu leczeniu chirurgicznemu.
Dla pacjenta zabieg wykonany Gamma Knife® oznacza, że:
•  nie otwiera się czaszki,
•  nie podaje się ogólnej narkozy – pacjent jest przytomny przez    
   cały czas trwania zabiegu
•  unika się też bólu – to bardzo ważny aspekt każdego leczenia.
Zabieg wykonany za pomocą promieni kobaltowych nie powoduje w żadnym przypadku powikłań infekcyjnych. Leczenie zazwyczaj nie wymaga hospitalizacji, a bezpośrednio po nim pacjent wraca do domu i nie wymaga szczególnej opieki, typowej po leczeniu operacyjnym. Można zatem powiedzieć, że leczenie jest komfortowe zarówno dla chorego, jak i jego rodziny.
Z okazji Międzynarodowego Tygodnia Świadomości Nowotworów Mózgu planowane jest również spotkanie Małżonki Prezydenta RP Pani Anny Komorowskiej z pacjentami z guzami mózgu. Pani Prezydentowa objęła honorowy patronat nad obchodami Międzynarodowego Dnia Świadomości Nowotworów Mózgu w Polsce.
/El/