Poezja Grażyny Chrostowskiej

W kręgu poezji Grażyny Chrostowskiej. W Lublinie zakończyła się kilka dni temu VIII edycja konkursu recytatorsko-krasomówczego pt „W kręgu poezji Grażyny Chrostowskiej lubelskiej przedstawicielki pokolenia Kolumbów”. Konkurs zorganizowany został przez Muzeum Lubelskie w Lublinie Oddział Martyrologii „Pod Zegarem”, IV Liceum Ogólnokształcące w Lublinie, Gimnazjum nr 7, Zespół Szkół nr 10 oraz Wydawnictwo GALL.

Grażyna Chrostowska urodziła się 20 września 1921 roku w Lublinie. Pochodziła z rodziny o tradycjach szlacheckich. Była wychowanką Liceum im. Heleny Czarnieckiej przy ulicy Bernardyńskiej w Lublinie. Działała aktywnie w harcerstwie. W szkole przejawiała szerokie zainteresowania humanistyczne. Pisała wiersze i inne krótkie formy literackie, próbowała swoich sił w prozie. Działała w teatrzyku szkolnym, pasjonowała się filmem.
Od 26 września 1939 r. należała do organizacji KOP /Komenda Obrońców Polski/ i była kolporterką jej pisma "Polska Żyje". Została aresztowana przez Gestapo 8 maja 1941 r. wraz z ojcem, podczas odwiedzin uwięzionej wcześniej siostry Apolonii, w lubelskim więzieniu "Pod Zegarem". Ojciec, Michał Chrostowski, został zamordowany w KL Auschwitz. Apolonia i Grażyna po kilkumiesięcznym śledztwie w gestapo zostały przeniesione na Zamek skąd 23 września 1941 r. przetransportowane zostały do obozu koncentracyjnego Ravensbrűck. Siostry Chrostowskie zginęły w egzekucji 14 dziewcząt, więźniarek transportu lubelskiego. W dniu 18 kwietnia 1942 r. Grażyna Chrostowska została rozstrzelana razem ze swoją siostrą Polą
Młoda poetka napisała tego dnia napisała swój ostatni wiersz pt. "Niepokój".

Dzień ten taki właśnie, jak "Niepokój" Szopena,
Ptaki nisko kołują nad ziemią. Niespokojne,
Spłoszone z gniazd swych. Nadsłuchują...
W przyrodzie cisza. Ciepło, jak przed burzą.
Z zachodu płyną niskie, ciemne chmury.
Przyczajony lęk w sercu. Tęsknota, tęsknota...
Chcę chodzić po rozmokłych, po dalekich drogach,
Słuchać szumu wichrów, łowić oddech wiosny,
Czuć najgłębiej, odnaleźć ciszę miłości,
Idę, nie znajduję, wciąż zmieniam i wracam.
Gdzieś daleko zostały chałupy wieśniacze,
Chmury co poszły na wschód,
I na wschodniej stronie,
Stoją drzewa samotne, ciemne, pochylone,
w wichrze stoją i ciszy,
Chwiane niepokojem...

W rodzinnym archiwum zachowały się wiersze pisane przez Grażynę Chrostowską w areszcie gestapo „Pod Zegarem”, w więzieniu na Zamku Lubelskim oraz w obozie Ravensbrűck. Obozowe wiersze Grażyny Chrostowskiej zapamiętane i spisane zostały przez współwięźniarki.

Podobnie jak w poprzednich edycjach konkursu i ta VIII cieszyła się ogromnym zainteresowaniem wśród lubelskiej młodzieży. Jury konkursu w składzie:
- p. Wanda Półtawska – doktor nauk społecznych, autorka wielu książek, była więźniarka, koleżanka Grażyny Chrostowskiej – przewodnicząca honorowa
- p. Alicja Jachiewicz – Szmidt – aktorka – przewodnicząca
- p. Jolanta Polańska – kierownik Działu Edukacji Muzeum Lubelskiego
- p. Barbara Oratowska – kierownik Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem”
- p. Alojzy Leszek Gzella – redaktor Wydawnictwa „Gall”

miało niezwykle trudne zadanie. Wydaje się jednak, że nie nagrody są tu najważniejsze. Wszyscy uczestnicy VIII edycji konkursu „W kręgu poezji Grażyny Chrostowskiej lubelskiej przedstawicielki pokolenia Kolumbów” są jego laureatami.

Jury przyznało następujące nagrody:
- w kategorii szkół gimnazjalnych

I miejsce – Małgorzata Brodziak – Gimnazjum nr 22 w Lublinie
II miejsce – Natalia Broda – Gimnazjum nr 18 im. Macieja Rataja w Lublinie
III miejsce – Joanna Klimczak – Gimnazjum nr 1 im. Ks. Stanisława Konarskiego w Lublinie.

Przyznano również dyplomy za udział w finale dla: Magdaleny Wiejak z Gimnazjum nr 8 im. Grażyny Chrostowskiej w Lublinie, Marty Dąbrowskiej z Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Lublinie i Angeli Kormańskiej z Gimnazjum nr 7 im. Jana Kochanowskiego Lublinie.

- w kategorii szkół ponadgimnazjalnych

I miejsce – Monika Kowalczyk – I Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Broniewskiego w Świdniku
II miejsce – Kamila Grygiel - II Liceum Ogólnokształcące im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Lublinie
III miejsce – Kamil Woźniak – Zespół Szkół Elektronicznych w Lublinie.

Przyznano również dyplomy za udział w finale dla: Pauliny Kowalskiej z III Liceum Ogólnokształcącego im. Unii Lubelskiej w Lublinie, Doroty Śliwińskiej z IV Liceum Ogólnokształcącego im. Stefanii Sempołowskiej w Lublinie i Pauliny Woźniak z Akademii Młodzieżowej w Lublinie.

W przygotowaniu VIII edycji Konkursu uczestniczyli - obok Kierownika Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” Pani Barbary Oratowskiej - Dyrektorzy Szkół wspierających inicjatywę:
- Pani Anna Pałys, Wicedyrektor IV Liceum Ogólnokształcącego im. Stefanii Sempołowskiej w Lublinie
- Pani Urszula Łapińska - Łubniewska, Dyrektor Zespołu Szkół nr 10 w Lublinie
- Pani Irena Kołodziejczyk, Dyrektor Gimnazjum nr 7 im. Jana Kochanowskiego w Lublinie
- Pan Alojzy Leszek Gzella, Kierownik Wydawnictwa „Gall”.

Stroną organizacyjną zajęły się nauczycielki:
- Małgorzata Badurowicz, Justyna Krupińska, Aneta Teterycz z IV Liceum Ogólnokształcącego im. Stefanii Sempołowskiej w Lublinie
- Beata Barakszyn, Katarzyna Maciasz z Gimnazjum nr 7 im. Jana Kochanowskiego w Lublinie
- Joanna Łoś, Grażyna Tkaczyk z Gimnazjum nr 8 im. Grażyny Chrostowskiej w Lublinie.

Jury bardzo wysoko oceniło poziom finału VIII edycji Konkursu. Zgromadzonym w sali Zamku Lubelskiego gościom wzruszeń dostarczały indywidualne prezentacje konkursowe w wykonaniu uczniów lubelskich gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych.
Poza konkursem uczniowie Gimnazjum nr 7 im. Jana Kochanowskiego w Lublinie przygotowali montaż poetycko – muzyczny „Jesień kładzie dłoń na serca…”. Poza zmaganiami konkursowymi swoje interpretacje wierszy Grażyny Chrostowskiej przedstawiły Marta Kaczor i Martyna Kicia, uczennice VII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Konopnickiej w Lublinie.
Podkreślić należy różnorodny i staranny dobór tekstów poetyckich, fragmentów wspomnień o poetce i jej biografii. Na uwagę zasługuje także interpretacja głosowa utworów oraz wielka siła wyrazu, z którą recytatorzy oddali tragizm przeżyć więźniarek z Ravensbrűck, kobiet żyjących w ekstremalnych warunkach.
Prezentowane teksty poetyckie Grażyny Chrostowskiej sugestywnie oddały specyfikę wyobraźni lubelskiej przedstawicielki pokolenia Kolumbów. Konkurs recytatorsko-krasomówczy „W kręgu poezji Grażyny Chrostowskiej lubelskiej przedstawicielki pokolenia Kolumbów” to wspaniała inicjatywa, która przypominania i utrwalania pamięć o polskiej tożsamości, wydarzeniach z naszej historii, ich uczestniczkach oraz o tym, że nawet w najtrudniejszych chwilach ważne były godność i solidarność kobiet.

Szczegółowe informacje Lubelskie Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem”
www.zamek-lublin.pl