Zaangażowanie Polaków

Przechodząc na poziom bardziej precyzyjnych danych statystycznych należy stwierdzić, że aż 89% Polaków nie ma nic wspólnego z jakąkolwiek organizacją czy stowarzyszeniem, zaś pozostałe 4% obywateli RP należy wprawdzie do jakiegoś organizmu zbiorowego mieszczącego się w jednej z wyżej wymienionych kategorii, ale nie poświęca czasu na działalność stowarzyszeniowo-obywatelską.

Większą liczbę "uspołecznionych" odnajdujemy pośród mężczyzn - 12,4% w stosunku do 9,7% kobiet i są to przede wszystkim osoby między 35 a 54 rokiem życia. Badania wskazują także na znacznie wyższy poziom zaangażowania społecznego osób lepiej uposażonych i lepiej wykształconych ze wskazaniem na ostatnią wymienioną zmienną; oznacza to, że pośród aktywnych społecznie jest więcej biedniejszych ale wykształconych, niż bogatszych ale niewykształconych.

"Wyspy" społecznej aktywności są od siebie względnie oddalone. Okazuje się bowiem, ze najwyższy poziom aktywności stowarzyszeniowo-obywatelskiej zauważono pośród - z jednej strony - górników (31%), z drugiej zaś - nauczycieli (26%). Trzecie "medalowe" miejsce zajmują - tworzący nieco amorficzną kategorię - dyrektorzy i prezesi firm (23,5%).

Polacy najwyraźniej wstydzą się swojej obojętności obywatelskiej. Zapytani w roku 2008 o ich udział w wyborach parlamentarnych w 2005 roku deklarowali w ogromnej większości (72,9%), że brali w nich udział, tymczasem rzeczywista frekwencja w tych wyborach wyniosła, według danych udostępnianych przez Państwową Komisję Wyborczą, jedynie 40,57%! Podobne zjawisko zaobserwowano w odniesieniu do wyborów samorządowych z roku 2006; wzięło w nich udział 45,86% (czyli, nomen omen, więcej niż w parlamentarnych) obywateli, ale swój udział w głosowaniu deklarowało aż 69% respondentów.

Podsumowując, Polacy nie angażują się w sprawy publiczne, oczywiście wyłączając żarliwe dyskusje toczące się na ławkach w parkach, bądź pełne emocji wyrazy krytyki wobec polityków i innych zaangażowanych w życie publiczne osób, wypowiadane przez widzów i słuchaczy programów radiowych i telewizyjnych. Nie angażują się... ale wolą sprawiać wrażenie zaangażowanych.

Rafał Garpiel

Autor jest socjologiem, wykładowcą (UJ) oraz trenerem komunikacji interpersonalnej. Zajmuje się między innymi: psychologią społeczną, socjologią małych grup społecznych oraz interdyscyplinarną sztuką perswazji ze wskazaniem na retorykę i erystykę.

www.supermozg.pl