Język a demencja

Zespół naukowców z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa (Stany Zjednoczone) badał mózgi 38 zmarłych zakonnic, które brały udział w długoterminowych badaniach. Jak twierdzą badacze, w przypadku zakonnic, które mając około 20 lat wykazywały lepsze zdolności językowe, ryzyko choroby Alzheimera w późniejszym wieku było mniejsze - nawet wtedy, gdy w ich mózgach zaszły już pewne zmiany demencyjne.

Jedną z głównych przyczyn demencji jest odkładanie się w mózgu amyloidu beta, jednak naukowcy nie wiedzą dokładnie, dlaczego u jednych prowadzi to do otępienia, podczas gdy inni nie mają żadnych problemów z pamięcią.

Badane zakonnice podzielono na dwie grupy: w pierwszej znalazły się kobiety, u których wystąpiły zaburzenia pamięci i oznaki demencji, a w drugiej - kobiety nie mające problemów z pamięcią, bez względu na zmiany demencyjne w mózgu.

Naukowcy przeanalizowali również eseje, które młode kobiety napisały, krótko po wstąpieniu do zakonu. Skupiono się m.in. na składni i gramatyce. Wyniki analizy umiejętności językowych były o 20 proc. wyższe w przypadku zakonnic, które w późniejszym wieku nie miały zaburzeń pamięci.

"Choć w badaniach nie uczestniczyło wiele osób, przyniosły one niezwykle ciekawe rezultaty. Okazuje się, że test zdolności intelektualnych przeprowadzony w wieku 20 lat może pomóc określić ryzyko otępienia, które może pojawić się 50-60 lat później" - mówi autor badań dr Juan Troncoso.

Badacze zaobserwowali również, że komórki występujące w układzie nerwowym były największe w przypadku kobiet, u których pomimo zmian demencyjnych nie wystąpiły problemy z pamięcią. Według naukowców wzrost komórek może być odpowiedzią organizmu na początek rozwoju demencji, a tym samym może zapobiegać uszkodzeniu pamięci.

Eksperci z brytyjskiego instytutu Alzheimer's Research Trust są jednak mniej entuzjastyczni niż amerykańscy naukowcy. Twierdzą, że badania były prowadzone na zbyt mała skalę, by móc powiedzieć, że zdolności językowe mają związek z demencją. Jako wyjątki potwierdzające regułę należałoby wówczas potraktować uznanych pisarzy, którzy cierpieli na Alzheimera mimo swych niewątpliwych zdolności. Są to m.in. Terry Pratchett i Iris Murdoch.KOC

PAP - Nauka w Polsce

bsz

www.naukawpolsce.pap.pl