Wystawa: „Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu”

Podczas oprowadzania kuratorskiego, które poprowadzi Patrycja Gwoździewicz, nie tylko zobaczymy i przeczytamy, jak wyglądało życie dawnych gliwickich kawiarni – przede wszystkim posłuchamy opowieści o ich historii, atmosferze i ludziach, którzy je odwiedzali. O artystach, literatach, przedsiębiorcach i mieszkańcach Gliwic, dla których kawiarnie były miejscem spotkań, rozmów, dyskusji i codziennego życia.

Wystawa powstała dzięki zaangażowaniu wielu prywatnych kolekcjonerów, admiratorów przeszłości Gliwic. Dzięki ich wspaniałomyślności możemy pokazać dzisiaj unikalne okazy przeszłości gliwickich kawiarń: porcelanowe filiżanki i talerzyki z „Haus Oberschlesien”, wykonane na specjalne zamówienie w firmie Bauscher Weiden, sztućce, dzbanki, dzbanuszki, mleczniki i tace. Wśród niespodzianek – pudełko na tort z „Café Schnapka”, patera na ciasto i popielniczka z domu handlowego Arnolda Pesego w Gliwicach, zastawa z „Theater Café” w Gliwicach i z „Kawiarni Szkockiej” we Lwowie. To tylko okruchy przeszłości, niemi świadkowie cudem ocaleni z pożogi wojennej i powojennej. 

Szczególne miejsce zajmą przedmioty secesyjne z kolekcji naszego Muzeum i „złotych lat 20.” – art déco, oraz – dzięki uprzejmości prywatnego kolekcjonera pana Pawła Michalskiego – oryginalne meble kawiarniane z fabryki Thonet, które przeniosą zwiedzających wprost w klimat belle époque. Nad koncepcją i realizacją wystawy będą czuwać kuratorki: Katarzyna Podniesińska, Magdalena Laskowska oraz Patrycja Gwoździewicz – zespół, który z pasją i dbałością o detal przywraca do życia świat dawnych kawiarni, łącząc rzetelność badawczą z wyczuciem nastroju epoki.

Dzięki współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowiezaprezentujemy też unikalne, na co dzień niedostępne zbiory związane z krakowską bohemą – m.in. z twórczością Stanisława Wyspiańskiego, Witolda Wojtkiewicza, Leona Wyczółkowskiego czy Jacka Malczewskiego – plejadą artystów Młodej Polski. Tym razem pokażemy ich talent w mniej oczywistym wydaniu: w drukach ulotnych – zaproszeniach na wieczory i pikniki kabaretu „Zielony Balonik”, plakatach, wzajemnych karykaturach – utrzymanych w duchu secesyjnej linii, szybkiej kreski i ostrego dowcipu, z wyraźnymi inspiracjami grafiką francuską. Krakowską część ekspozycji dopełnią dawne reklamy („słodkie wieczory z tańcami”, plakaty browarów, reklamy papierosów), sceny z wnętrz kawiarń i widoki miasta, a także oryginalne kukiełki z kabaretu „Zielony Balonik”.

Wystawie towarzyszy publikacja: „Gliwice á la carte”. 

Pokrótce opisane są w niej dwa światy, inne z uwagi na położenie geograficzne, różnice kulturowe i językowe oraz sposób udokumentowania środowiska artystycznego. To Kraków i Gliwice. Historia najsłynniejszych lokali krakowskich w opracowaniu Magdaleny Laskowskiej i Katarzyny Podniesińskiej z Muzeum Narodowego w Krakowie oraz wybranych lokali gliwickich w ujęciu Patrycji Gwoździewicz z Muzeum w Gliwicach. 

W dalszej części publikacji „Gliwice à la carte” znajdują się teksty o wielu gliwickich lokalach, które pierwotnie ukazywały się w ramach przewodników Gliwice znane i nieznane dokumentujących Gliwickie Dni Dziedzictwa.

Wystawa „Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu” jest dostępna tylko do 20 września 2026 r.Jeśli jeszcze nie mieliście okazji poznać miejsc, w których przed laty spotykali się gliwiczanie, pora nadrobić zaległości. 

Zapraszamy – przyjdźcie posłuchać historii, których nie znajdziecie tylko na planszach wystawy!

Wystawa „Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie sto lat temu” powstała we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie.

Kuratorki wystawy: Katarzyna Podniesińska, Magdalena Laskowska (MN w Krakowie), Patrycja Gwoździewicz (Muzeum w Gliwicach)

Wydawca: Muzeum w Gliwicach

Dyrektor: Leszek Jodliński

Wicedyrektor: Beata Badura-Wituła

Prace konserwatorskie: Anna Kruszyna

Oprawa plastyczna: Tomasz Kokott

Projekt graficzny: Marcin Gołaszewski

Korekta: Anna Zygmanowska

Zespół: Małgorzata Cebulska, Mariola Czapla, Iwona Jasińska, Katarzyna Knapik, Anita Komorowska, Mirosław Król, Sabina Lesznar, Karolina Polaczek, Radosław Prochota, Dorota Skibińska, Monika Udałowska

Sobota, 12 września 2026, Willa Caro, godz. 10.30 
Oprowadzanie kuratorskie po wystawie: „Do Wiedeńskiej czy do Schnapki? Kawiarnie 100 lat temu”

Prowadzenie: Patrycja Gwoździewicz

Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona 

Organizator: Muzeum w Gliwicach

Muzeum w Gliwicach

ul. Dolnych Wałów 8a

44-100 Gliwice

www.muzeum.gliwice.pl

Organizatorem Muzeum w Gliwicach jest Miasto Gliwice