Styl 50 plus

Lilium - rajski kwiat

Pod datą 3 sierpnia ksiądz Jan Twardowski w "Myślach na każdy dzień" napisał:
"Jakie są lilie w Polsce?
  Jest lilia królewska, ogrodowa, której śnieżne płatki tworzą zarazem kielich i koronę.
  Jest lilia żółta, szafranowa.
  Jest dzika, kryje się w lasach. Nazywają ją zawijką. Podobna do tureckiego  zawoju.
  Jest wodna. Rośnie na jeziorze. Raz pije złote słońce, raz  ciemną wodę. Pije w dwóch kolorach.
Czy patrzę na lilie polne, jak mówi przykazanie?"
U chrześcijan lilia to symbol dziewictwa. Kwiat ten wyrósł z łez Ewy wygnanej z raju.

Czy wiemy jakie wartości przedstawia i co wyraża w swej sekretnej mowie ten kwiat, uosobienie czystego uczucia, niewinności, obfitości i piękna?

A przykazanie mówi: "Przypatrzcie się liliom polnym" (Mt 6,28). Przypatrzcie się i podziwiajcie ich urodę i odurzającą woń. Lato, to teraz ich czas.

W Polsce występuje głównie lilia złotogłów, Lilia martagon, tzw. leluja, o kwiatach pomarańczowych, plamistych, spotykana w górskich lasach, ściśle chroniona. Jednak wiele gatunków lilii uprawia się jako ozdobne. W uprawie ogrodowej znajduje się mnóstwo gatunków tych wspaniałych bylin, ale nie wszystkie są u nas wytrzymałe na mróz i odporne na choroby. Dlatego też wybieramy tylko te niezawodne, głównie białą pochodzącą z obszaru śródziemnomorskiego,  lilię królewską z zachodnich Chin oraz lilię tygrysią (Lilium tigrinum) o dużych, zwisających, czarno nakrapianych kwiatach, pomarańczowowocytrynowych lub ciemnoczerwonych. Lilia wspaniała (L. speciosum) odznaczająca się nieco egzotycznym pięknem, jest mało rozpowszechniona. W wiejskich ogródkach możemy zobaczyć lilię bulwkowatą (L. bulbiferum), niewybredną i długowieczną, o czerwonych w środku pomarańczowych kwiatach. Nie kwestionując walorów wymienionych lilii, należy nadmienić że obecnie w ogrodnictwie ozdobnym największe znaczenie mają wielogatunkowe mieszańce, takie jak: azjatyckie, canddum, longiflorum, martagon,  trąbkowe czy mieszańce półwiecza. Podstawowych grup jest osiem, zaś w ich obrębie kilkaset odmian i ras. Najdelikatniejsze są mieszańce orientalne, wyglądające często  jak drzewka. Wszystkie wymienione byliny lubią "mieć głowy w słońcu", ale jednocześnie żądają ocienionego podłoża. Stają się wtedy obiektem, który daje patrzącym wiele estetycznych przeżyć. Popularne  mieszańce mają podobne zastosowanie, jak te wymienione wyżej gatunki lilii "szlachetnej"- nadają się do tworzenia  grup i na kwiat cięty.

Dla miłośników egzotyki, którzy chcieliby piękną lilię mieć w domu, dostępny jest hippeastrum, czasem nazywane zwartnicą zaś najczęściej amarylisem, kwitnącym na czerwono, biało i różowo. Od niedawna dostępna jest również doniczkowa lilia peruwiańska, popularnie nazywana lilią Inków. Ta roślina, podobnie jak wszystkie lilie uwielbia ciepło, dlatego najlepiej będzie się czuła na słonecznym balkonie - tarasie.

Lilie wodne, o których "myśli" ks. poeta Jan Twardowski, to grzybienie, Nymphaea; wodna bylina z obszarów podzwrotnikowych i umiarkowanych. W Polsce występuje na stawach, jeziorach i oczkach w ogródkach wodnych, głównie w kolorze białym. Nasze gatunki krajowe: Nymphaea alba i N.candida oraz niektóre mieszańce (N. hybrida).  Wyciąg z lilii wodnej łagodzi  podrażnienia skórne i delikatnie chroni ją przed negatywnym wpływem czynników środowiskowych. Cebulki lilii białej używano dawniej  jako przyprawy, a także do kremów poprawiających urodę.

Lilie należą do roślin rozmnażających się na trzy sposoby. Ponad pół wieku temu łódzki fraszkopisarz Jan Izydor Sztaudynger napisał na ten temat taki oto frywolny dwuwiersz: " Rzekła lilia do motyla: nikt nie patrzy, niech pan zapyla". I niechaj ponownie wyrastają nam nowe, kolejne rajskie okazy lilii.

 


Tekst, zdjęcia: Zofia Górska

Wszystkie zdjęcia wykonane w Ogrodzie Działkowym "Forsycja" w Łodzi.

                                                                   




Dołącz do dyskusji - napisz komentarz

Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi.
Obraźliwe komentarze są blokowane wraz z ich autorami.

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Dodaj pierwszy komentarz i bądź motorem nowej dyskusji. Zachęcamy do tego.