Ekspert: Stres zamiast róż. Prawda o walentynkowym mózgu

Nietrudno zauważyć, że w każdym miesiącu roku jest jakaś okazja do świętowania. W grudniu – szaleństwo mikołajek i świąt, w styczniu – Dzień Babci i Dziadka. Marzec przynosi Dzień Kobiet (często w pakiecie z Dniem Mężczyzn), w kwietniu myślimy o Wielkanocy, w maju o majówce i Dniu Matki. Zanim się obejrzymy, nadchodzi czerwiec z Dniem Dziecka, a potem kolejne okazje, które skutecznie wypełniają kalendarz przez cały rok. Aktualnie trwający luty to z kolei miesiąc zalewany czerwonymi sercami, reklamami perfum i obietnicą, że miłość można „kupić” – bukietem, biżuterią albo kolacją w drogiej restauracji. Ten mechanizm coraz częściej przypomina gonienie króliczka. Jak reaguje na to nasz mózg? Stała ekspozycja na marketingowe komunikaty, które podpowiadają nam, co i kiedy „powinniśmy” kupić, może prowadzić do zmęczenia i rozdrażnienia. A gdy do tego dołączymy codzienne obowiązki – domowe, zawodowe czy studenckie – powstaje emocjonalna mieszanka, choć Walentynki w założeniu miały być przecież czasem lekkim i przyjemnym.

Walentynki „hackują” nasz mózg, żeby kupować

Znacie to uczucie, gdy widzicie fajny produkt w sklepie i musicie go mieć? To działa, bo mózg uwalnia substancję zwaną dopaminą, która odpowiada za motywację, chęć i poczucie nagrody.

Komercyjne Walentynki celowo wykorzystują ten sam mechanizm mózgu, ale nie po to, żeby budować bliskość, tylko żeby skłaniać do zakupów. Reklamy okołowalentynkowe atakują nas komunikatami i obrazami, które podkręcają dopaminę poprzez:

Twój mózg reaguje na promocję róż w Walentynki tak samo silnie, jak kiedyś na pierwszy pocałunek. Mechanizm działania mózgu jest ten sam, ale „przedmiot” – różny.

Stres z pracy podwyższa poziom napięcia

Gdy masz ciężki dzień w pracy, mózg uwalnia hormon zwany kortyzolem. To nie jest zła rzecz sama w sobie, bo jest sygnałem do mobilizacji. Problem pojawia się wtedy, gdy stres utrzymuje się przewlekle.

Co dzieje się z organizmem, gdy kortyzol jest cały czas wysoki:

Dodatkowo stres się „zaraża”. Gdy jeden partner wraca do domu napięty, drugi nieświadomie to wyczuwa i również zaczyna być spięty. Dzieje się to poprzez hormony i sposób, w jaki się ze sobą komunikujemy.

Dlatego gdy 14 lutego chcecie być romantyczni, a cały dzień spędziliście w stresie, Wasz mózg pracuje w tle na „wysokich obrotach”. To nie są idealne warunki do bliskości.

Walentynki dodają stresu

Święto miłości „powinno” uspokajać, ale czy zawsze tak jest? A jeśli nie, to dlaczego?

Jak powinno się czuć prawdziwą miłość?

Badania neuropsychologów pokazują coś prostego: miłość to nie fajerwerki raz w roku, miłość to:

Gdy czujecie się z kimś bezpiecznie, mózg uwalnia inny hormon – oksytocynę – która odpowiada za przywiązanie, a nie za szybkie bicie serca (to rola dopaminy).Różnica jest ogromna:

Walentynki pompują dopaminę, ale nie budują oksytocyny. Dlatego kolacja 14 lutego może być miła, ale nie zaleczy miesięcy braku uwagi czy trudnej komunikacji.

Co możesz zrobić zamiast idealnych Walentynek?

Praktyka 1: Zejdź ze stresu zanim wrócisz do domu

Po pracy czy zajęciach: 5 minut oddechu, krótki spacer, cokolwiek, co pozwoli mózgowi „spuścić parę”. Gdy przychodzisz na randkę, nie jesteś już w trybie „pracownika na wysokich obrotach”.

Praktyka 2: Małe, codzienne gesty zamiast jednego dużego

To buduje poczucie bezpieczeństwa i sprzyja wydzielaniu oksytocyny – hormonu, którego związek naprawdę potrzebuje.

Praktyka 3: Zrezygnuj z mitu „14 lutego = wszystko musi się zmienić”

Jeśli przez cały rok jesteście zmęczeni i oddaleni, jeden wieczór tego nie naprawi. Warto o tym rozmawiać wprost: „Słuchaj, oboje jesteśmy zmęczeni – może zamiast restauracji pójdziemy na spacer?”

Miłość nie ma daty

Walentynki to biznes. Przemysł chce, żebyśmy wierzyli, że miłość to biżuteria, kwiaty i kolacja. Ale mózg zna prawdę: miłość to codzienna obecność, uważność i wspólne „niskie obroty”.

Gdy następnym razem poczujecie presję, by robić coś „wielkiego” 14 lutego, pamiętajcie: najlepszy prezent, jaki możecie sobie dać, to bycie razem, bez telefonu, bez stresu, bez gry pozorów.

Twój mózg to kupi nawet bez promocji :)

Autorką tekstu jest dr Agnieszka Bonetyńska (na zdjęciu) - psycholog biznesu, menedżer zespołu w organizacji finansowej. Wykładowca, między innymi na Uniwersytecie WSB Merito Warszawa, z zakresu psychologii wywierania wpływu, psychologii ekonomicznej, psychologii sprzedaży, psychologii emocji i motywacji. Promotor prac licencjackich i magisterskich.

Uniwersytet WSB Merito Warszawa (wcześniej Wyższa Szkoła Bankowa) to uczelnia, która umożliwia studentom łączenie nauki z pracą i życiem prywatnym. Niezależnie od rodzaju i kierunku studiów, Uniwersytet WSB Merito działa w myśl idei work-life balance, zapewniając jednocześnie możliwość udziału w stażach, praktykach, wizytach studyjnych w firmach i wyjazdach zagranicznych. Wykładowcami są eksperci praktycy, dzięki czemu prezentowane przez nich treści można niezwłocznie wykorzystać w codziennej pracy.